Billeder på siden
PDF
ePub

Da

1

$ 139. Mýstart : da yý y waret gưlybór annýydavc. yú gyt a gýin egyr. rac brath neidyr neu lyffant. Da yý rac y dannoed. Purhau yr emhennyd a wna. gostegu blodeu y gwragedd a vna; a chwennychu býyt a beir, a chadarnhau y kylla ; Da yý rac bolwyst, ac rac syrthyav gvallt, ac rac dýrd clusteu, a thywyllých llygeit. a rac agarwed amranneu, ac rac parlis. a phetheu ereill llawer.

$ 140. Kanys trýy ansodeu y trýnc y gellir adnabot beieu dyn. ae berigleu, ae hein, ae gleuyt o bell ac o agos. Yn gyntaf ni a uynnyn dangos pa beth yý y trýnc.

Pedwar ryý uoned yssyd yr trýnc. kyntaf yý sud 3 y gvaet a gerda y leoed anyanavl or corf. Yr eil yr ymysgar y wneuthur y wassanaeth ynteu. Y trydydd yr* gvythi y gymryt amryý wlybýr y colera ar fleuma.

Y pedwyryd rann. yr5 arenneu : drøy wassanaethu y gélybyreu hynny a anuonir yr chýyssigen : Aco hýnný y gvelir holl arvydon cleuyt: ac ýrth hynny o achaws gélybór 6 y trýnc ae liv. y delir yr arvydon drýc ar rei da.

$ 141. Or byd dyfyrllyt trýnc, neu debic y win coch, neu y?win du, neu y win gøyrą. neu y olew, neu y waet; neu y drýnc aniueileit, ac os kywreint. a edrych yr achýysson aghennreidavl 8 hynn, ac ae deall ar neilltu; ef a wybyd pa un výyhaf or gúlybyreu hynn a ragorho, ae y fleuma, ae y colera, ae y sanguis, ae y melancoli. . A reit yý kynnullav yr vrin y myyn llestyr gyydyr. ae adu y orffowys hyt yr eil ayr; ac yna úrth paladyr yr heul y edrych ae uarnu hervyą yr arwydon a dywetpvyt uchot. O byd dû yr urin; reit yý purhau y dận hýnný drøy yr ethrylithyr goreu a aller ; ac aruer yn vynych o enneint. ac olev: Ac eilweith edrych y trýnc: ac o byd tebyc i saffryn ac na loewo: gvybyd di o

1 Nid yw rac yn T. *Y, T. 6 Gvybvr, T. Dy, T.

2 Nemeu, T.
7 Nid yw y yn T,

3 Y sud, T.

4 Yw y,

T. 8 Nid yw aghennreidavl yn T.

9

vot heint gýyý yn y dyn, gvedy ryueithryn o wres a sychdýr. O byd cul y dyn ae welet yn gvanhau; a bot gýythi agoret llaýn neu yn gochyon: Ar trýnc yn unlliv a sinopyl : or sanguis y mae y defnyd. Ac or gellygy? waet ar y vreich asseu idav. ef a geiff waret heb olud. O byd tew y trýnc a brâs a choch iaýn. heb loewi ym paladyr yr heul, ac yn tebic y waet, nychdaýt a géand? corff a ardengys a hynny drvy ormod cryt. O byd gvasgaraức y trýne. kryt yn hîr amser a arvydockaa. O byd coch y trýnc. neu debic y vrýnstan. ae welet yn symudaý yn uynych. kryt enbyt yý. O by nywlavc y trýnc a gvyrą (os ar dechreu heint 3 uyd hynny) neu ympenn y 4 deudyd gvedy del gvaret; ae welet yn dewach dewach, Diogel yý y byd marý. Os mýy výy a uyd yr arvydon. heb dewhau. hir heint uyd. Or byd wybren ar wyneb y trwnc. heint rac llav a arvydockaa. O byd kethin y trýnc yn yr heint gøres, a thywyllu ; Dolur penn ag ysgøydeu. a gvanhau y glywet a arwydockaa ; Ac ony

day gvaret idav ar ben y seithuet dyd. marý uyd. O byd tebic y trýnc y olev yn yr heint gøres ; hynny arvydokaa agheu neu gyndared, neu idwn. Ac o symut yn ebrýyd, cornøyt ar yr emennyd a dengys y uot. O byd deuaút gantay uot yn tanllyt y liv a dolur pan bisser; hynny a uenyc na thavd yndav y búyt ar diaút. a reit yý rac hynny aruer o výydeu medal. O byd du, neu goch; a bot megis rudyon yn y gvaelavt, ar chwyssigen yn dygwydav, a dolur yn yr arenneu, a dolur yn pissav; Perigyl uyd y dyn hýnný.

O byą pissay mynych a hynny bop ychydic maen tosted a arwydockaa. Obyd glâswyn trýnc 5 yn yr heint gøres. neu ewynaýc, neu goch, a dyuot gyaet oe dwy ffroen, perigyl maýr vyd y hýnný. Dynyon y bo gvann y hauu o'r byd gvynn eu trýnc, gýaev rac llaý a uenic; ac o symut yn y dydyeu hynny: cornøyt a uenic. Yn yr heint gøres or byd lliy colera arnav. ae uot yn dew, a nywlen wenn arnav. a rudyon gýynnion arnav yn nofyav; hir nychdaút a uenic. Yn yr heint gøres. o ffissir yn výy noc yg nottaei ; ac na bo da y liv; a symut yn da. perigyl a uenyc yn gyndrychaúl. O ny byd da y trýnc pan bisser, a symudaý o honav ar liv un iach ; Hynny a dengys kuryaý o'r dyn rac llay a darymret. Yn yr heint gøres os dyn a wnâ trýnc da digayn, a bo 2 gøynn yndav, ac na leihao y crột. perigyl vyd. O byd Dyfyrllyt ynteu mýy uyd y cryt. Ac ny byd perigyl iday. O byd tywyll y trýnc yn yr heint gøres, a thrúbyl heb loewhau, ef a trossir yn gryt y pedwaryd dyd neu y trydyd. O byd coch ynteu a llawer o wadavt yndav. hynny a dengys y cryt. Os llió dýfyr a uyd arnav. trymmach uyd y cryt, ac ny byd perigyl. Trýnc yr heint gøres. o byd teimgyavdyr, a halavc a llých yndav megys gyadavt, ar nywlen ar y wneb; hir nychdaút a dengys. Trwnc y cryt a uo gwadaút tywodlyt yndav a megys gyaetlyt o vyún; drýc y ýrth yr

1 Gollungy, T. 5 Y trvnc, T,

Gwandid, T.

3 Clevyt, T.

4 Vid yw y yn T.

arrenneu a uenic hýnný. O byd ewyngant ar drýnc megys bogelynneu ar dýfyr: ac na synnyo ef yna dolur or byt. hynny a dengys cleuyt rac llav.

Os y bore y byd y trýnc yn wynn; a gvedy hynny yn goch, da yv. y diliffrans y gorff a uenic.

Os coch vyd ynteu yn gyntaf, ac odyna yn du, neu uot yr un trýnc ar deu liv hynny arnav. agheu a dengys. O byd saym arnav, a bogelyn yn dyrchauel yndav. arwyd drýc yv. O byd saym arnav a gyaďaút gøynn yogvaelaýt y llestyr; hynny a arwydockaa gřevyr yn yr ymyscar, neu yn y kyssyllteu. O byd glas y trýnc. heint yn yr perued 3 a dengys. Trýnc coch gogethin. a megys rudyon ynday a nywl ar y wyneb. arwyd drýc yv. O byd gýynn iayn gyydyus uyd. O hyd ưu y bore. gýaethaf yv. O byd

[ocr errors][merged small][merged small]

seimlyt. a dolur maýr gantav. agheuatl yý. O byd pûr, a nywl arnav. agos uyd agheu hýnný.

Or byd gwynn y bore. a gwynnach wedy kinnyav? goreu un? hvnný. 0 byd coch a gwadavt yndav, ny phericla hwnný. urin epatig tywyll. periglus yv. Urin spenetig lludvlyt, petrus vyd. Urin coch o heint kylla, Periglus vyd. Urin eglur. iach vyą. Ac uelly y teruyna.

$ 142. Eff a dylyir gellóng gvaet yn y symutto y lliw: kanys o du uyd yn mynet. gatter 8 y redec yn y uo coch. O byd tev. gellyngher yn y uo teneu. O byd dyfyrllyt. gellyngher yn y uo tew.

$ 143. Yth wneuthur byth yn iach. yf lýyeit beunyd yn gyntaf o sud yr hockys.

$ 144. Y wylltu ednot neu gylyon ; dột y gannwreid yn y lle y bônt, ac vynt a ffoant.

§ 145. Rac magyl ar“ lygat, dot yndav sud eido y dayar. § 146. Y waret meddaýt. yf saffrýn. drøy dýfyr ffynnavn,

$ 147. Rac y mann. dot arnav keilyaýc. neu iar yn y uo mary.

$ 148. Rac yr heint dygøyd : llâd gi ac heb wybot yr dyn. dot y bystyl yn y eneu: dav5 byth arnav.

$ 149. Y adnabot claf briv y uiolet a dot ar y arleisseu : ac o chýsc byv uyd; o ny chýsc marý uyd.

150. Or mynny na del chvant gøreic itt; bøytta y rut

y bore.

§ 151. Y torri maen tosted kym? saxifraga .i. tormaen. yr hýnn a dyf yn lleoed karrecavc. (kanys o 7 hynny y kauas y hený :) a thempra drøy win a phyber, ae yuet yn tứym a hynny a tyrr y maen, ac a beir pissat, ac a wnâ blodio yr gøraged ; ac a iacha yr arenneu, a llestyr y plant.

Kynnav, T.
Nid yw y yn T.

2 Vyd, T. 3 Gatto, T.
7 Nid yw o yn T.

* At, T.

* Ny dav, T. 5 Yr, T.

Arall yý. kym: y' saxifraga. a hát y grwmit;? a tharav ar dýfyr brýt; a dyro idav oe yuet chwediwarnaút. ac ef â 3 yn iach

yn diogel. Arall yý. kym! waet ysgyuarnavc ae chroen, a llosc yny êl yn dýst: a chymmysc y pyloor hønný a dýfyr týym; a dyro idav lwyeit or dýst hýnný ar diaýt, ac yuet ar y gythlíng; a hynny a tyrr y maen ac ae teiuyl allan. Or mynny broui hynny; dot lwyeit or dýst hýnný y myýn dýfyr, a dot yndav y inaen a uynnych, ac ef a ymellwng yn diannot.

$ 152. Llyma y tri thew anesgor : 4 auu, ac aren, a challon. A llyna yr achaýs y gelwir vynt uelly. dilis yý y lle y kehyrdo clýyf ar ûn or tri, na ellir gwaret udunt namyn marý yn ehegyr.

$ 153. Tri theneu anescor ynt : Pilyonen yr emennyd, a glâs-golud, a chýyssigen : achavs orá un achavs

у

maent anescor a'r rei ereill.

$ 154. Mae teir hir uych gveli : kymal glin, a mvydon assen. ac ysgeueint : kanys wedy macko craún yn un o rei hynny; dilis yýe na wyr medic pa bryt y gallo gwaret' idav yn y gwelo yn iach.

$ 155. Rac heint y marchogyon. dot galchua 8 paun a gøreid redyn : ac ef a uyd iach.

$ 156. Rac brath ki kyndeiryaýc; da yý býyta gvreið yr hadigyl.

$ 157. Y beri plant y wreic. býytaet yn uynych letus, a gkêr brýt. a phybyr.

$ 158. Pa nedeginyaeth uvyhâf: tynnu asgyrn yn diberigyl ar yr emennyd.

$ 159. Pa ueạeginyaeth leihaf. kossi dy lav yn y wennofo, ac odyna poeri arnei 10 ae rūglav. 11

Nid yw y yn T.

2 Grvmil, T. 3 A &, T. *Y, T. * Galla gvaet, T.

& Galch na, T. arnei yn T. 11 Raiglaw, T.

• Anesgar, T. 9 Wenolo, T.

10 Nid yw

« ForrigeFortsæt »