Billeder på siden
PDF
ePub

ef or holl eliau, yr hwn ni ddichon tafod dyn i gyfarwyddo, y cyfarwyddyd cyntaf yw hwnn. Pwy bynnag y fai yndo frath newydd doded ychydig o'r lludw hwnnw yndo, a iach o fewn tridiau fydd.

Llyma bellach ddangos enwau y llysiau, a'r ffrwythau, a'r defnyddiau Llyseugael ag eraill a ddylai pob meddyg eu gwybod ag ymarfer a nhwy er iachau doluriau, a chlefydau ynghorph dyn.

A.

Amarista, amranwen, y torAgnus castus, y bendigaid, dail mwyth.

y twrch, dail fendigaid. Amarica, yr eliniawg. Asarabacca, llysiau'r cyfog, y Aliscandriwm,

Aliscandriwm, marchberllys y fflamgoed.

wgan, y falerian.

gerddi, alisantr. Anigrifoliwm, y pump dalen. Acrifoliwm, y clwt, yr egrai. Athemesia, y màs.

Ashlebion, tafod yr hydd. Agrimonia, y tryw.

Andram, y dorllwyd. Anibrotana, llysiau'r corph. Amatoria, ffrwt i wared. Absinthiwn, chwerwyn, chwer- Artemisia, y ganwraidd lwyd. wyn y twyn.

Agrium, y torwynt, llysiau CadAbrosianwm,

chwerwlys yr eithin, llysiau'r bystwn. Alum, y gieulys, llysiau'r giau, Apiwm, yr halogan, y perllys y y glydlys. môr.

Agripalma, babanllys, dynladen Aliwn, garlleg, craf y gerddi, adall, torloes. craf ffrengig.

Auricula, clustiau’r arth, y Arnoglosa, llydan y ffordd,

ffrydd, blodau'r fann. Agrigida, rhuddos, gold, rhudd. Alaria, adain y llew. aur, sensegl.

Anemonia, blodau'r gwynt, y Aleluia, surion y coed.

ffrithogen. Arnogloswm, y llwynhidydd. Auripimentwm, aurbib, yr aurAgrioselinwm, dulys, alisantr, bibau.

march berllys, perllys y ber- Agria molosia, malw'r perthi, llan.

malwen y meusydd. Agriophylwm, ysgall y moch. Agrostis, dant y ci.

y Anetiwm, anis, gwewyrllys. Agrocinaria, ysgall Mair, ysgallAsiantws, y rhydd redyn.

en fraith. Acanthws, troed yr arth. Agrifoliwm, celyn. Artiplex, y llygwyn.

Apiastrwm, llysiau'r gwenyn, Arunda, corsen.

gwenynddail, melorlìys. Aurantiwm, auronwydd, auron- Acedula, penlon. en, afal euron,

Archangelica, dalfedel. Anuncia, y fabcoll.

Assa nigrwm, y bengaled.

[ocr errors][merged small][merged small][merged small]
[ocr errors][merged small]

ammor.

[ocr errors][ocr errors]

Attramendwm, yspargam yr | Alga, gwimon, gwigmor. hesg, y gellesc.

Alwmen, elyf. Asparagws, y merllys, magwr- Andonica, gwrlys. llys, gwillan.

Argimonia, y dinllwyd.
Aristologia, yr henllydan. Argentina, arianwen, y dinllwyd.
Assafetida, baw diawl, y drewgi. Alcea, malwen Alis.
Argilla, dail y clas.

Arbutus, mefynwydd, mewydd,
Avalana, cnau'r gerddi.

mewydden. Amaranthws, ammorlys, blodau Aquilegia, madwysc. Aletorolofws, arianllys.

B.
Acopus, drewgoed.
Abiga, y dorllwyd.

Bacca, gwyfon, gwyfonen, mac-
Acorwm, gellesk, elestr.

cwn, maccynen, grawn coed, Argentaria, y dinwen, y din- greol, egroes, manaeron coed. llwyd.

Baccalina, bae, baewydd. Apios, clor, clorlys

Balania, greol gwin, grabon, Alicubi, ffiol y ffrith.

ffrwyth gwinwydd. Acetabwlwm, crynddail. Balsamwm, balmwydden. Acipitrina, gwlaeth y waun, Balsaminwm, balm. llaethygen y waun.

Bambata, morwynwyn. Aconitwm, llysiau'r blaidd, Betonica, cribau sanffred, y bitbleiddan, bleiddlys.

tain, y bitton, y feddyges Anaglis, llysiau'r cryman.

lwyd, dannogen. Aptiaca, gwŷg, pys gwyllton. Betonica aquatica, dannogen y Apolinaris, y belai, llewyg y iar. dwr, y feddyges ddu. Aristologia, "llysiau'r galon, ys- Barba aeron, pys y ceirw, pwys garllys.

y ceirw. Angelica, llysiau'r angel, y Barba sacti, y ganwraidd lwyd. wreiddber.

Buglosswm, tafod yr ych. Alsinc, gwlydd y perthi, llau’r Bursa pastoris, pwrs y bugail, perthi.

llysiau'r tryfal. Asphodelwm, y gilgain.

Batinwm, mwyar y perthi. Anethwm, gwewyrllys. Buboniwm, y serlys, serenllys, Athanasia, tanclys, llysiau'r tanc, dail

y tenewyn, blodiau tanced, tancedlys.

gwydion. Antylys, palf y gath.

Botrus, gwinwyfon. Asplenwm, rhedyn y graig, Byglosa, glesyn y coed. rhedyn y gwelydd.

Beneria, grug, grel. Alliarwm, troed yr assen. Bibilis, brwynen. Andrachne, troed y cyw, Burneta, y rhwyddlwyn. Anti rhinwm, trwyn y llo, safn Borago, tafod yr ych, tafod

у y llo, llwnc y trothwy.

fuwch. Arwm, pidyn y gwecw.

Barba Jovis, llysiau pen tai, y Alcea, malwen Alis.

ferllys, berllys. Alicampania, marchalan. Bellis, llygaid y dydd. Aquileia, troed y ceiliog. Bipnelia, gwyddlwyn. Acetaria, melynsur.

Biciona, pys y llygod, gwyg. Amera, had y rhos, grawn y

Barba capri, barf y bwch, errhos, gwyfon rhonwydd.

waint, barfogan. Anatolia, llorwydden.

Batis, corn y carw mor, eliglys. Ardaliwm, corsen, cyrs.

Bardana, cyngaw, caresgar.

[ocr errors]
[ocr errors]

gron doddaid.

Botris, derwen Gaersalem. Clematitis, ysgarllysc bychan. Bransi, crynllys, crynddail, y Cardus niger, ysgall duon.

Cardus maculatus, ysgallen fraith. Brassicca, breswg, bresych. Crassula minor, y ffaflys, yr Brionia, coedrwym, greol y cwn, orpin. eirin gwion, gwion y perthi. Cardamonia, grawn

Paris. Belliwm, priellau Mair, deigren Capillis Veneris, gwallt y ForMair, sammwl.

wyn, Beata, melged, sewlys,

Caprifoliwm, gwyddfid, gwyddfel. Beta. S y chwecclys.

Cynanthemis, llygad yr ych. Bardana, cyngaw, baw mwcci. Capnonia, mwg y ddaiar. Barba senis, barf yr hen wr. Carex, hesg, gellesg, gelesg. Branca, trigon, tygron.

Cassythia, llysiau'r llindag. Bonia, hiawl.

Cardus Veneris, cribau'r pannwr. Boletus, grion, grionen.

Calendula, sensegl, rhuddos. Bacca palustris, llus, llusi. Chimilla, y feidiog las. Bacchar, menig Mair, meddyg y Coronopus, dant y llew. bugail.

Consolida major, cyfardwf. Bacciferia, gruglys.

Crithmwm, ysgyrydlys y mor. Barbaroa, berwr Ffrainc. Cardus benedictus, ysgall benBatws, mwyarwydd, mwyar.

digaid. Benedicta, y fabcoll.

Chamepitys, palf y gath. Berberis, y pren melyn, drain Cornus silvestris, pisgwydden. ysbin, greol ysbin.

Camilon, ysgall y blaidd. Bifoliwm, gefellys.

Cineria, llysiau'r llydw. Bipennula, gwlydd Mair. Capsella, mwstarth. Bismalva, malw yr hél.

Consolida minor, llygaid y dydd. Blephara, alaw, llynnon. Coronopus, erllyriad y mor, Blitum, blithan.

Cyclamenis, didol, didenol.

Carota, moron, dawcan goch, C.

ciwig yr arda.

Calaminthus, mynt y gath, mynt Caro, garddwy.

bendigaid. Chamaerops, dail yr ysgyr.. Cynosrhodes, rhos y cwn, breilwy Chelidonia, melynllys, llysiau'r

y perthi. wenol, y ddilwydd felen. Convolvulus, y taglys. Centauria, bustl y ddaiar. Cicerbita, ysgall y moch. Calamentha, mynt y mynydd. Canopican, cyfoglys. Cariophiliwm major, benigan, Cimbaria, llysiau'r geinog. clawen ffrengig.

Consolida media, glesyn y coed. Cariophiliwm minor, pinc, ceian, Crispinus, yspinwydd, y pren ceilys.

melyn. Cumminwn, llysiau'r hedydd. Cucumerasinus, dynaid gwynCochlearia, chwerfwr, y chwerfell, golofan.

Crithamon, eliglys, githrell. Cyperus, ysnoden Fair, gelinllys. Cannabis, cywarch. Consolidaregia, yspardunllys, Cawlis, cawl, callorlys.

yspardun y marchog. Castania, cestin, cnau cestin, Ceraswm, ceiros.

cestinen, cestinwydd. Capina, corwynwyn, ceninog. Chameleucis, troed yr ebol. Cæpa, gwynwyn, egryn, egran.

Cinamoniwm, canel. Chamaedaphne, perfagl.

Crocus, saffar, y feddyges felen.

non.

[ocr errors]

cwn.

E.

Consolia, mader, llysiau Mair. Canufenta, corfanadl.
Chamaemiliwm, milwydd.
Cedrus, cedryswydd, llibanwydd.
Clobina, dulys, alisantr,
Clutumws, yr engraff.

Dans leonis, dant y llew,
Cladiolws, yr hylythr, y gloria. Dastys, nele, y gandoll.
Cariophilis, claw, clawen, y Dragontia, neitrlys.
clawan, y clewyn.

Diapensia, clust yr arth, yr Centoria, ystol Crist.

olchyddes. Concloida minor, yswinfri. Digitalis, ffiol y ffrith, byssedd y Cetra, redyn y gogau. Cisampelis, berthlys.

Dancus, nyth yr aderyn, panCristagalli, arian gwion.

ygan, panwg, ciwig. Comeria, barf y bwch.

Daphnoides, clust yr ewig, glas Cicuta, cegyr, cegyr oer, cegyr y gaiaf, nidwydden las. Bened.

Dictamen, y ddittain. Cnita mattifera, y bumystl, Dactytia, gofyslys. pymystl.

Dardana, cyngaw. Catabrica, blodau'r gog.

Deliteria, clych Enid. Cynoocrambia, yr yscedd, ys

yr yscedd, ys- Damasconia, llydan y ffordd. cedd y cwn. Crambe sativa, yscedd y gerddi,

yscedd lledfegin. Ciglesia, pigle, woodstarre. Enulacampana, marchalan y Coliandria, coliawndwr, colian- llwyglas.

drwn, coliandr, brwysg- Ebulwm, ysgaw bendigaid, gwaed edlys.

y gwyr, corysgaw. Cyanws, y clafrlys.

Endiva, yr ysgellog. Crenaria, bwlwg yr yd.

Elleborwm, pelydr ysbain, y Calendula, swyn-ystres.

torrgos, y torrlaeth.

y Craspula, y ganhewin.

Enfragon, y waedlys fawr. Cardamwm, berw'r lledfegin. Erythrodanwm, y wreiddrudd, Culaniwm,' llysiau'r dom, y din- y gochwraidd, madr. llys, dail y dindost.

Erygiwm, ysgall boglynog. Confeiria, gludoglys y cwmffri, Ervwm, pys yr aran. llysiau'r cwlan.

Ebulusia, y greulys fawr. Cadania maria, berwr.

Erigerwm, y benfelen. Casofoliwm, craf y geifr.

Enfatorwm, y feon chwerw. Canfeged, cyflaith.

Efatica, cynglennydd. Colocasia, mynt y meirch. Erratica, treigledlys, elinog goch, Castania, castain, cneuwydden,

y benrudi. gestin, cestinen.

Eleboniwm nigrwm, y gloerllys Convolvulws major, cloffrwym y fawr.

cythraul, cloffrwym ymwcci. Eruca, y pybyr gwynn. Codyla, yr amranwen.

Erisimwm, berw'r gauaf. Cam, claer, orchwyrydd, Ebuntia, ysgaw bendigaid, gwaed Calemintwm, mynt y feisdon. y gwŷr. Cifrwm, erwaint.

Elebiarni, cyflaith. Carifoliwm, y fabcoll.

Equisetwm, rhawn y march. Cessesta, banadl, banal.

Elatine, llysiau'r gerwyn, Cucnander, us maeldar, zena. Eleborws, 'troed yr arth, llewyg Crimillimwm, y gromil:

y llynger, llyngerllys.

Eupatoriwm, y drydon, troed y | Filicula virginea, gwallt y Fordryw, drywlys.

wyn. Euphrasia, golwg Crist. Fragania, corwynwyn, cibellau, Eringo, morgelyn, y cwsglys. cibellys, y cebyddlys. Erica, grug, y grelys.

Filitis, tafod yr hydd, Eleniwm, marchalan.

Funda sexsanet, ysgall. Ervilia. gwyg, pys yr adar. Filape, dywlath, dywla.

F.

G. Fabaria, berwr Taliesin, yr orpin, Gicumala, y ddalen ddu, y goedffaflys, y fywydog.

wyrdd, glas y gauaf. Febrifuga, tormwyth, chwerwyn Grosula, gwyfon barfog, gwyfongwynn, yr amranwen.

en farfog, grwys eirin, grwys Fungus, grion, madarch, ffwngc eirin Mair.

y ddaiar, mwg y ddaiar. Grossularia, grwyswydd. Farfára, troed yr ebol, pesychlys. Galingal, ysnoden Fair, ysnoden Farfaria, y bittain, dannogen, llys. cribau sanffred.

Gingibera, sini, sinsyr, ginber, y Filex, rhedyn, ffil-lys.

torwynt. Fragaria, gwlydd syfi.

Gallicristi, y geiniogwellt. Fraga, syfi.

Gramen, glaswellt, porwellt, tonFistularia, bolog y waun, llys- wellt, maeswellt, ffwynwellt, iau'r cwn.

gweirwellt, gwyran. Flos Veneris, boled Olwen, y Grifoliwm, emeillion. taglys mawr, y tagwydd.

Grifoliwm minus, meillion. Felterre, y ganrhi goch.

Grifoliwm albwm, meillion Olwen. Ffurfur, ý greifion.

Grifoliwm rubrwm, marchfeillFumws terræ, mwg y,

ddaiar.

ion, meillion cochion, rhuddFfenicula, ffunel, ffenigl.

feillion, Ffascoli, ffa ffreinig.

Glastwm, gweddlys, llasarlys, y Filix boretica, llawredyn.

glaslys, glaston. Ficaria, gwenith y gog:

Granwm gnidwm, pybyr y mynFlos Adonis, pabilledfegin, ydd. bwlwg lledfegin.

Graphaliwn, llwydym y ffordd, Filix aquatica. rhedyn y gors, y llwydlys,

rhedyn Crist, rhedyn cyfr- | Gith, llysiau'r bara, gith, y githdwy.

lys. Ffebilion, y tresgl.

Geminalis, y ganhewin, y clymFflamula, y fflamboeth, blaen y lys, clymmogan. gwayw, y fflammog.

Gabsus, y flewog, blewlys, blewFilix aquatica, rhedyn y gors, ynog

rhedyn Crist, rhedyn bendig- Grinaletwm, yr iororth, llysiau aid.

iororth, Faba, ffa, panar,

Gruina, y droedrudd. Ffemolin, ffunel, ffenigl. Galiwm, "melynllys, llysiau'r Filipendula, y grogedyf.

cower, melyn y twyn.

y Fontinalia,' lyriad y llynn.

Гу

Glycyrrhiza, melottai, glyr, glyf, Farinaria,' cannllys, y paill, rhe- melanllys. dyn y mynydd.

Gladiolns, gelese, yr hylythr. Fascula aurea, ysgubaur, llwyn Geraniwm, robinllys, y droedeuron, yr eurwaith.

rudd.

« ForrigeFortsæt »