Billeder på siden
PDF
ePub

1

a

$ 160. Rac gvefyr: keis y dialtean, yr hønn a uyd gan yr yspisswyr;' a goreu yý hýnný rac pob dolur.

§ 161. Rac y mann kymer lygat y dyd ar erllyryat, a tharav ar diavt yn dew; a chymmer dwst a nadher o lâsuaen a dyro ar diavt idav. a hynny ae gýna yn iach os keiff kynn yo gysgû.

$ 162. Rac chwŷd o vrió: kymer sud y keulon, a sud yr erllyryat, a blatt rýc a mêl. a gøynn vŷ, a dot y plastyr hynny arnav.

$ 163. Rac cornøyt;3 kymer sud y morella. a'r erllyryat a blavt heid a gvynn wỹ.

$ 164. Rac attal pissaý: kym? y dynat coch ar persli, a gýna plastyr o honav. a dot ar y grộth îs lav y uogel.

y $ 165. Y waret dauattenneu, kymer y tu dieithyr y risc yr helic, a gvin egyr a dot hýnný yn plastyr arnav.

$ 166. Rac heint callon : kymer risc y keginderý, a risc y * -drem, ar erllyryat; a phørs y bugeil ; ae berýi drøy dýfyr rycheu yn y el dan y draean ; a chymryt y défyr hønný. a gynevthur gruel drøy vlaút gvenith peilleit.

Arall yv: kymer dýfyr karaýn. a llaeth geifyr yn deu hanner, a sud yr erllyryat yn y blith. ae uerýi gvenithuein yro auon, ae rodi nav nieu idat: ac na chymysger diaft idav, onyt honno ehun.

$ 167. Rac dolur dýyuron ; kymp eiryn y koet lawer, a mortera yn ffest, a chymysc gørýf newyd iayn ac ef; a dot y myýn crochan priờ newyd yn y dayar; dros yr ymyleu ; ae adu yno naý nieu ; a nav nos; ae roļi y bore yn gyntaf ;

y ac yn diwethaf y nos yr dŷn.

$ 168. Y wneuthur gvin egyr; kym? heid glan a dot y myyn gvin dros nos hyt trannoeth ucher.6

$ 169. Y gyuannu asgyrn, kym? consolida maior? a briv

5

1 Yspissvr, T. 5 Nid yw yr yn T.

Vid yu y yn T. 3 Y cornwyt, T.
6 Ucha, T. Maj?, T.

4 Nid yw y yn T.

7

drøy win, a phybyr, a mêl ac yuet beunyd hyt ympenn y' nav nieu. ac vynt ? a gyvannant oll yn un lle.

$ 170. Y wneuthur eli llygeit. kymo sud...............a sud greid y feingyl, a sud y celidonia, a llysseu y wennol a blonec hých a mêl, ac ychydic o win egyr, a gyaet llasswen, a bystyl keilavc. ae dodi y myýn Vestyr efuyd yu y ulodeuho : ac ef a vnaeth y kyfryv hýnný dynyon wedi colli y drem y gaffel.

$ 171. Gwybydet baýp na ellir keissav dim onyt drøy nerth ; nyt oes nerth ony byd iechyt; nyt oes : iechyt ony byd kymhedrolder yn yr annyan : ny byd kymhedrolder yn yr añyan ony byą kõhedýlo yó gøres yn yr aelodau : Duý a ossodes ketwiraeth ar y mod y katwei dyn y yechyt. ac ae dangosses yr philoffwyr y wasanaethwyr ehun. ac yr proffýydi y dewisswyr.® y rei yssyd gyflavn or yspryt glan; a duw ae hurdavd ýynt o'r geluydyt hoño.

$ 172. Y lladinwyr. a gýyr pers. ar' groecwyr. yr hynn a dewissom ni a garýn: Yr hynn a geissom a nedylyýn am danaý. Ac am hynny gøybydet baýb y duý rodi gøybodolyaeth o y wyr groec ý ragoraýl y adnabot pob keluydyt, ac anīyan pob peth y ragor ar y kenedloed ereill; y mod y keidý dyn y iechyt.

$ 173. Y philffwyr 10 ar gøyr doethon a racwelsant rywneuthur dyn o bedwar defnyd. a phob un o nadunt ý úrthfyneb y gilyd yr hún y mae reit idaý výyt a diavt bop amser;

keiff ffaelu a wna : or kymer dyn ormod neu ry uychan o výyt neu o lynn. gvanhau a wna y gorff a syrthyav y myýn cleuyt ; a heuyd myyn llawer o betheu gýrthøynebus. or kymer ynteu výyt a llynn ý gýhedravl. cryfhau a wna y gorf, a chadý y iechyt heuyt.

$ 174. Y philosoffwyr a dywedant 11 pýy bynnac a výyttao

ac onys

2 A vy,

1 Nid yw y yn T.

T. 3 Nid yw oes yn T. 4 Kymedrolder, T. 5 Nid yw y yn T.

6 Nid yw y wasanaethwyr ehun. ac yr proffvydi y dewisswyr yn T. 7A, T. Yr, T. Gvybodaeth, T. 10 Philosoffwyr, T. 11 Dywedassant, T.

[ocr errors]

neu a yvo myy noc a? dylyo, neu lei : neu a gysco mýy neu lei, neu a lauuryo mýy neu lei; neu a orffowysso 2 mýy neu lei. myyn prytuerthryyd, neu myýn 3 caledi yd ymrod y ormod : neu yr neb a aruero o ellớng gvaet peidyav o honav; heb petrust ny* dieinc yn digleuyt. Or petheu hynn y traethýn ni ar uyrder ; ac am y peth a uo goreu yr defnydyeu hynn.

$ 175. Gýyr doethon a dywedassant. púy bynnac a ymgattwo rac yuet neu výytta gormod ; ac a gymero kymedrolder o výyt a llynn, megys y kannattao y annyan ; hynny a geif iechyt. a dydyeu hirion ; sef yý hyny hir uuched. ny dywaút philosofwyr eiryoet dim amgen. Chýant a charyat, ac erbynuyeit urdas bydaýl : y rei hynn yssyd y nerthu, ac ỹ kanhorthwyo yr hoedyl or gýneir drøy gymedrolder. Acs o achařs hynny pýy byñac a uo chwannavc y vywyt ac y parhau. keisset y peth a uo parhaus. ar hynn a gatwo y bywyt.

§ 176. Pvy bynnac a uynno y uywyt, reit yý idav arbet y ewyllys, ac nyt bryta gormod ar benn gormod. Mi a gigleu y Ipocras 6 gadý y vywyt, trøy yr húñ? y godeuavd ef lawer o wendit a henaint; ac yna y dywedassant y disgyblon úrthav: Tydi' y maýr dysgavdyr yn y doethineb; pei bøyttaut 10 neu pei hyuut laver, ny bydei y gvendit yssyd arnat? Yna yd attebavą ipocs 11 vy meibion i heb ef; ydwyfi yn búyta dogyn Ýrth vot yn vyý arnav; ny bydýn vyv i yv bøyta búyta yn ry uynych yr parhau hoedyl dŷn. nyt yr búyta y mae reitaf keisav parhau ; kanys llawer a weleis i yn meirý o výyta ý ry vynych.

§ 177. Arbet yr ewyllys ar glythineb. a býyta yn araf ; y rei hynn a uydynt hir hoedlavc; ac ual hyn y gellir y

8

1Y, T. * Orffwyss, T. 3 Myn, T. · Petrussny, T. 5 Yn lle yr hoedyl or gvneir drvy gymedrolder. Ac ymae dyn bydawl, T. 6 Ipocrates, T. Honn, T. 8 Nid yw disgyblon yn T. (Sef y disgyblon ) Tydi, T. 10 P'e bwytaent, T. 11 Ipocras, T.

9

Y myýn

broui. Gøyr yr auia? Ý rei yssyd myýn mynededa a choetyd diffeith. y rei hynny a uydant høya y hoedel ; a hynny a wna arbet gormodyon bøyteu a llynn. deu vod y mae kadý iechyt: Nyt amgē. y kyntaf yř aruer o'r bøydeu a vo kymedrýl y oedran ac y añyan-Sef yý hynny. arv' o honay o'r kyffelyp výydeu a llyñ ac y magyssit arnadunt. Yr eil yy ymdywallt o'r petheu a gynhullavd yn y gylla fford y peñ uchaf idav.

§ 178. Heuyt gøybydet pavb mae kyrff y dynion yssyd yn erbyn y bøydeu ar llyn: a bot pavb onadunt hayach yn afiachus. Heuyt llygredic ynt y kyrf o dra gøres. yr hýnn yssyd yn sychu yr annyan. yr hynn yssyd yn meithrin y korf. Heuyt llygredic ynt y kyrf gan dra gøres yr heul, yr hún yssyd yn sychu yr anyan: ac yn enwedic corfforoed yr aniueileit. y rei yd ynn borthir arnadunt. Pann vo y korf ý wressavc býdeu kedyrn a berthynāt idav, kanys havd vyd eu * treulay.

$ 179. Pañ uo y 5 korf ġ vreisc, ac ý sych, bøydeu bonhedic a berthynāt idav; a bøydeu îr; kanys y rei hyny a dreula ef ý havą. Yn y môd hyspyssa y digavn dŷn kynnal y iechyt, ac 6 aru’? o výydeu a llyñ a uont gỹedravl oe anyan. hyñ a brouet.

$ 180. Or byd dŷn a chorf gøressavc y annyā idav, bvydeu gøressavc a berthynant idav.

§ 181. Or byd corff oeruelaýc, bøydeu oeruelavc a berthynant idav.

§ 182. Heuyt y gorf gélyboraýc, neu gorf sych änyā 8 bøydeu oeruelavc a waharờir.

$ 183. Kylla gøressavc bøydeu kedyrn a vyd goreu idav, kanys y kyffelybo gylla hýnný a gyffelybir y tan a losco

1

2

Gvyr Arabia, T. Myned, T.

3 Arbed, T. *Y, T. 6 Nid yw ac yn T.

Arver, T. 8 Annyan, T. kyffelyb yn T.

5 Nid yw y 9 Nid 20

yn T.

7

ysgyrion breiscyon. Kylla oeruelavc bøydeu gvan a uyd goreu idav; kanys y kyffelyb hýnný a gyffelybir y tan yn llosgi gvellt.

$ 184. Artwydon kylla iach ynt, bot y corff y escut, a bot ỳ eglur y deall, a mynych chýennychu bøyt.

§ 185. Arvydon kylla afiachus ynt; trymder corf, anorbeidrøyd ymdeimlay ac ef, diogi yn y weithretoed; høyd yn y wyneb. dileugen ġ uynych a golúc ymatlaes, a brytheiryav ġ uyāych ; a phan glywer hyny y chwery; kanys hyny a uac gøynnoed yn y kylla ; y rei a dardant drty y korf ar? y? aelodeu, ac a barant gassau býyt.

$ 186. Pan gyuottych oth wely; rottya dogyn, odyna ymestyn dy aelodeu trøy grynoi dy benn ath vynúgyl. hynny a gadarnhaa y corf, a chrynoat y penn a wnâ redec 3 yr anyan o'r kylla yr peñ ; ac or peñ pan gysgych y syrth yr corf drachefyn. Yr hâf ymenneina myyn défyr oer: hynny a gyneil gøres yn y peñ, ac o hynny y megir chvant bøyt. Gvedy hynny. gvisc dillat têc ym danat: kanys medýl dyn a lawenhââ myyn petheu têc, a'r gallon a dyrcheif. Gvedy hyny sych dy dañed a risc y coll sychyon, kanys gloevach vydant o hynny; ac eglurach vyd dy yadvd ;* a pherach vyd yr anadyl. Heuyt sâf weitheu myýn amseroed; kanys llês mavr a vnâ, ac agori a úna y greadur, a breisgau a vna’r vynvgyl. tecach uyd lliv yr wyneb a breisgau a ýna'r breicheu, a gvellau yr olýc, a rýystrav arnat lýydyav, a chadarnhau y gôf. Ymạidan a chyt gerdet ac výto ual ydaruereist o výyta ac o yuet. Ý gymhedraúl gynâ, a llauurya dogyn o gerdet neu o varchogaeth ; kanys hyny a nertha y corf—ac a dinustyr gøynnoed? o vyún yrå kylla ; ac escudach vyd dyn a chryfach, a gúressogach vyd y gylla, a thynerach vyd y gieu.

4 Ymadravd, T.

1 Nid yw ar y T. 2 Yr, T.

3 Hel, T. Vynt, T. Gvyned, T.

SY, T.

5 Dy, T.

7

« ForrigeFortsæt »