Billeder på siden
PDF
ePub

§ 106. O glyn avu dyn vrth y assen: kymer y bore pan gyuotto yr heul (dan ganu dy bader) y gyglennyd a tharaý ef a'r gýrýf newyd: a dyro yr claf oe yuet y myýn enneint nav nieu.

§ 107. Rac pessychu: mortera uedwon chŵerý. a býrŵ y sud y myn llaeth berwedic, a hidyl ef. ac aruer o honav.

Arall yý: ber grochaneit o dýfyr yn y el dan y hanner. Ac yna kymysc blaýt rŷc ac ef, a dot emenyn yndaý. ac aruer o honav yn vrýt.

§ 108. Y lad pryuet y us1 y myýn kylla neu groth: kymer suḍ yr eruin a dot arnav; ac ynt a doant allan. Arall yý: kymer dyrneit o risc y persig írth y dayar sech, ac ŷf ar dy gythlýng gyt a llaeth geiuyr. ac ýynt a ḍoant oll allan.

§ 109. Y ostýng kalledi 2 boly: dot halen ac arment; y uo gymein o bop un ae gilyd; a dôt ar dân y myŵn craesset ; a gât ar y tân ef yn y uô ual kýyr yn vvygyl. a gvna o hýnný deissenneu, a gossot fynt yn y tu ôl yr dyn.

3

§ 110. Rac brath neidyr: yuet suḍ yr erllyryat gyt ac olew a3 halen. Sud y gannýreid heuyt gvedy briwer ac yḍ hidler arthlad gvenýyn.

Arall yý: kymer emhennyd keilave coch. a rut, a dyro ar lefrith, neu laeth geyueu, neu win oe yuet: a dôt beth o gic y vronn yn vrýt ýrth y brath a hynny a dynnyn y vrthav a'r keilavc yn vyý.

§ 111. Rac llyngher: kymer laeth buch y bo llo gýrýf yn y sugnav; a blaýt heiḍ a mel: a berý y myýn padell. yn y el iwt, a dôt ef yn dym wrth y groth.

Arall yý gýneythur bara o heiḍ. a chnevillon gvedy dirisgler, a býyta hýnný.

Arall yý morteru y rut gýyry 5 ar gannwreid. ac yuet y sud hýnný.6

[blocks in formation]

§ 112. Or byd gfreic heb allu escor y llwyth. rvymer deil y gannýreiḍ ýrth y mordýyt asseu; a thynner yn ebrýyd ymeith wedy yd escoro, rac týallt y hannyan.

§ 113. Rac chýyd a1 dolur ygglinyeu: Brit rut, a mel a halen. a dôt vrtha; a hynny a weryt yr hvyd."

§ 114. Rac dolur arennau: taraf y centaure ar dýfyr oer. a dyro yr claf oe yuet.

§ 115. Rac tra sychet. yvet y centaýrya drvy dýfyr týym. hynny a tyrr sychet ac a burhâ dvyvron. ar kylla.

3

§ 116. Rac y urech: kymer lludý grûc. a lludý gvenyn neu ysmalaes; a lludý corn karý a mel. ac îr ef a hýnný.

§ 117. Rac trachwyt kymer yr eruin a berý drvy laeth geiuyr: ac yf ef, a hynny ae tyrr.

§ 118. Rac llosc tân neu dýfyr. dôt deil y liliým y myn llaeth bervedic a gossot ar y weli. yn y uo iach.

§ 119. Rac llesteir pissav. kym! emhennyd ysgyuarnaýc. a tharav hýnný ar win arogleu avr. ac ŷf ef.

$ 120. Rac brath neidyr: dyro y myýn oleý suḍ y fenigyl. neu raphan, neu y rut, neu y wermot: ac yuet hýnný. neu výyttaet.

§ 121. Rac chwydu gvaet: bervi y uilffei drvy win. neu laeth ae yuet: a hynny ae tyrr; neu uervi y betonica 5 y my'n llaeth geiuyr, neu win. a hýnný ae tyrr.

§ 122. Rac attal maessa: Berý dvfyr a gýreid ysgall mân or koet: a dyro y dýfyr hýnný idaý oe 6 yuet.

§ 123. Pýy bynnac a uo ry vrâs. yuet y7 ffenigyl. a hynny ae kulha.

8

§ 124. O byd llidyave yuet yr apiým yn uynych, a hynny a weryt llit, ac a wna llewenyd.

[ocr errors]

9

125. Ot al sarff yggeneu dyn. neu or byd yndav bryuet ereill byý, trawet arment ar win yn dev, ac yuet hýnný. ac

ef a geiff rydit.

1 Nid yw a yn T. 5 Betoni, T.

2 Y chvyd, T.

Kymryt, T.

6 Nid yw oc yn T. 7 Nid yw y yn T. 8 Y, T.

4 Mwyn, T.

9 Or êl, T.

1

126. O genir pryuet y myýn dyn, neu lýdyn. Dot arnav wreid y dragrans ; ac ef a uyd marý y pryf yn diannot. Arall yý tarav deil y ditaen ar win kadarn. ac yuet ar y gvthling.

127. Rac llygher. yvet ffioleit o suḍ y plantaen. i2 yr erlyryat. a dodi y llysseu hýnný ar y uogel.

Arall yý taraý y vilffei ar wîn. ac yuet ar y gythling un weith. ac vynt a doant oll allan y dyd hýnný.

§ 128. Rac y cryt: yuet sud y rut. a gvin. a llygket 3 tri gronyn o'r koliandrým, ac yuet yr apiým drvy dýfyr (.i. y maelis). a chynnull y plantaen gan dywedut dy pader, ac yuet hýnný drvy win a phybyr. Kymer suḍ y ganwreid wedy briwher. a sud y wermot. chymysc ac olew hawdwym. ac îr dy gorff yn gýbyl dridieu ar un tu. ac ef a ḍiffyḍ y cryt heb olud.

7

§ 129. Or byd hagen kryt kadarn ar dyn. pâr ida uynet myýn enneint, a mogel rac kyhýrd y dýfyr ae vreicheu; a chymmer eido y ḍayar a berý ef yn ffest. a gossot yn vrýt ar y benn, a gollýng gvaet ar y ureich; ac ef a uyd iach drvy nerth duý.

§ 130. Rac chýydu ac ucheneideu; taraý dyrneit a hanner o'r betonica ar dýfyr mýygyl ac yuet hýnný. Y torri chvyt. kymer ys betonica a berý drvy uel. A mortera ef; a gýna o hýnný pedeir pelen; a dyro un beunyd or pedwar dieu ida y yuet y myýn týymyn.

§ 131. O chymer dyn wenwyn, yuet sud y ditaen a gŵîn. § 132. Y torri gvaetlin o ffroeneu, kymer blaen teir 10 dynhaden a thara ŵynt y gyt; a dot y bastei honno yn dy fynaf ac y gellych yn y ffroenau. Arall yý kymer y vilffyd. a mortera drvy wîn egyr a dôt yn y ffroeneu, ac ef a dyrr y graetlin.

1 Dragavus, T.

5 Vervt, T.

2 Nid yw i yn T.
7
6 Idiav, T. A, T.
11 O, T.

10 Nid yw teir yn T.

3 Llyngchet, T.
8 Nid yw y yn T.

4 Hawodvym, T.

9 Gvaetlyn, T.

[ocr errors]

133. Rac chýydu: yuet y uilffei drvy wîn mýygyl yn y uo iach. Arall yý dodi y geilleu y myýn gvin egyr.

$134. Rac byḍeri o at-gleuyt; kymer bystyl buch, a llaeth bronneu a mêl, a dot yn havd dýym1 yn dy glusteu. Meḍeginyaeth na phaela yý honno.

§ 135. Llyma gampeu y keñin: Da y yuet y sud rac chvydu gvaet. Da yý y wrageḍ a uynno kael plant vwytta kennin yn uynych. Da yý kymryt keñin a gŵin rac vrath neidyr, neu aniuel arall. Da yý ýrth weli plastyr o genin a mel. Da rac2 hên has 3 neu ysgeueint sud y kennin a llaeth bronneu. Da yý sud y kenin. a bystyl gauyr a mel yn dri thraean rac byḍeri. a hynny y dodi yn dym yn y glusteu, neu yn y ffroeneu. Da yý rac dolur o benn. Da

4

O dodir y 7

yý y kenin a gwin. rac dolur o arrenneu. Da y◊ y 5 kenin y gyuannu asgýrn. ac y aeduedu cornýyteu. kennin a halen wrth weli ef ae kae yn ehegyr. Or býyteir ys kenin yn amrýt, wynt a barant uedvi. Nerthau dynyon y' dêl gvaetlin uḍunt a wnant. wynt a ýrthladant vygydorth yr amysgar. argvedus ynt yr kylla, nac yn uerwedic nac yn amrýt y kymerer kanys temigyaý y greu 10 a wnant rac y tostet: a mýc o honunt a ymdyrcheif yr penn. ac a lesteir a golýc ac a wnant gyelet breudwydon arythyr ofynavc: 11 ony vwyteir yn gyntaf y letus neu y popin neu y kyfryý hynny y eu hardymheru: Y lad y pryuet a aner ygkylla neu groth.

12

11

§ 136. Y rei ny allant kynnal na 13 býyt na diaýt namyn y1 chýydu: kym ynllefoliým 15 a tharav myýn gvin mvygyl. a dyro yr claf oe yuet.

§ 137. Yn erbyn gvenwyn taraf dýy gneuen a their or

1 Havddvyn, T.

yw y yn T.

yw y yn T.
yw y yn T.

2 Yw rac, T.
3 Bas, T. 4 Nid yw y yn T.
6 Nid yw y yn T.
70, T.
8 Nid yw y yn T.
11 Ofnave, T. 12 Yw, T.
13A, T.

10 Gieu, T.

15 Millefolium, T.

5 Nid

9 Nid

14 Nid

ffigys sychyon adyro1 o deil y rut. a phymthec gronyn ar hugeint o halen. a dyro yr claf ar y gythlýng.

§ 138. Llyma y petheu yssyd da rac y kic drýc; nyt amgenn alým gýynn a valo yn plyor. a býrý y ploor hýnný

arnav.

Rac yr un ryý: kymer llyffant du. ny allo namyn cropyan: a maed a gvialen yn y llittyo. Ac yn y chvydo yn y uo marý a chymer ef a dot y myýn priḍell; a chae y briḍell am danaý hyt na chaffo 2 y míc vynet allan, na'r gŵynt y myvn. ae losgi yn y bridell yn y uo yn lludw. a býrý y lludý hýnný arnaý.

Arall yý kym týrch dayar. a llosc yn yr unryý agŵed. a býr y lludý arnav.3

Yn yr un ryý uoḍ gýna lludý o gic dyn; o'r kyfryý le ac y bo y dolur. o gellir y gaffel o neb ryý fford. ac yn yr un môḍ a hynny lludý carlýng gýynn yn yr un ryý losgyat ac y dywetpvyt uchot ae uvrý arnav.

Arall yý kym' y saýl a uynnych o benneu garllec. a llosc ŵynt ar laýr glân; a phan výynt yn tanllyt, diffod ýynt a dafynneu mêl, a gýna ploor o honaý a býrý arnaý. a rýym arnav plastyr ympenn y trydyd dyd gvedy golcher; berv vlavt ryc a graet hých y gyt, a dot hýnný vrtha 5 gedy golcher, ac ar warthaf hýnný. y plastyr a mêl berwedic a'r trayan o halen; a hynny beunyḍ. Arall y. kymṛ gen march. a'r dannet oll ynḍi; a llose gýpaneit o hýnný. a chymysc of a phybyr. ac a blonec ac ir a hýnný. a thempra drvy saes, a dot beunyd y plast' 6 hýnný arnaý. hyt ym penn y pythewnos.

:

Arall yý kym' mêl a melyn ýy. ac arment; a blaýt kyffeith mân. ae kymyscu ygyt ae výrý arnaý. dýyweith beunyd. puedic yý.

8

1 A dyrneit, T. 2 Ny chatto, T. losgyat a bvrw y lludw arnav, T.

6 Plaster, T.

Kymer, T.

3 Arall yv kymr. gicuran yr un ryw 4 Kymer, T. 5 Nid yw vrthav yn T.

Provedic, T.

« ForrigeFortsæt »