Billeder på siden
PDF
ePub
[ocr errors]

1

[ocr errors]
[ocr errors]

2

AGWEDD CREFYDD YN FFRAINGC.

[ocr errors][ocr errors]

amryw ddyddiau. Yr oeddwni wedi | swydd pregethwr a chorph cystuddedig
synu, ac fel un wedi dyrysu, ac mi a yw bod yn llonydd: canys wrth geisio
ymdeflais ar fy ngorweddfa i ymlon- pregethu pan fyddo yn analluog, gall
yddu ychydig ; ond yr oedd ton arall attal ei ddefnyddioldeb am weddill ei
yn ymbarotoi. Prin y rhoddaswn fy oes. Yn ol y rheol hon yr ymddygáis
mhen i lawr, nad dyma genad yn dy i. Yr ydym yn awr yn y wlad, ond yr
fod attaf, yn dywedyd, “Mae eich wyf yn gobeithio y gallaf bregethu y
morwyn wedi ei chymmeryd yn glaf sabbath nesaf.
o'r cholera.A oes bosibl,” ebe fi; Anfynych y mae y fath ofidiau a'r
“a oes bosibl ?" Daliodd dychryn fi., hyn a draddodais uchod yn cyfarfod
Nid oedd dim amser i fyfyrio. Os

un dyn. Wrth feddwl am danynt, yr
meddyliais am ddim heblaw y brofed. wyf yn arswydo, ac yn llawenychu.
igaeth bresennol, hyn ydoedd, “ Diau Mae llawer o bethau ynddynt yn peri
fod Duw yn myned i wneud byr waith i mi arswydo, ond yr wyf hefyd yn
arnom; ond ni chollir ni, canys ein gweled llawer o bethau ynddynt yn
Duw ni ydyw,”

galw am fy niolchgarwch mwyaf.
Rhedasum atti i'r Gegin, à chawsom

RICHARD KNILL.
hi mewn poen mawr; a rhoisom fedd.
yginiaeth gref iddi. Galwyd dau fedd- HYSBYSIADAU CREFYDDOL.
yg i fewn ; ac mae yn hyfryd genyf
ddywedyd, y mae hi yn awr ar wellhau.
Yr oedd fy nhŷ yn awr yn llawn an- Llythyr a anfonodd y Parch. Colany
nhrefn a therfysg. Un plentyn wedi Nee, a ddyddiwyd yn Leme, Chwefror
marw-un arall ar drancedigaeth-fy 18, 1831.
ngwraig yn glaf mewn un gwely—a'r Mae oes newydd, o ran crefydd,
forwyn mewn gwely arall.

wedi dechreu yn Ffraingc, er amser y.
Boreu drannoeth cymmerodd ein Chwyldroad rhyfeddol yn Gorphenaf
Jianwyl Mrs. Merrieless ein plentyn 1830. Mae y rhwystrau ag oedd ar
hynaf atti ei hun i fyw.

ffordd llwyddiant yr efengyl, y rhai a Dydd Sadwrn am hanner dydd bu oddefid gan yr hen lywodraeth, agos farw ein hanwyl Joseph ; ac yn y pryd wedi eu llwyr.dynu ymaith. Nid yw yn nawn aetli ein cyfeillion i'w gladdu; angenrheidiol mwyach gael caniattad a chladdwyd ef yn ymyl ei chwaer, i gyhoeddi gair y bywyd, ac i gynnal ein plentyn hynaf. Erbyn hyn nid cyfarfodydd crefyddol. Mae eisoes allwn innau ymgynnal yn hwy, yr oedd dair .o eglwysi Protestanaidd yn Paris, fy nghnawd a'm hyspryd yu pallu. y rhai nid ydynt yn derbyn arian gan Aethum innau i'm gwely, ac yr oedd y llywodraeth tuag at gynnal eu gweinarnaf ofn fy mod yn clefychu o'r cho- idogion. Agos ymhob man mae y lera, ond fe'i hattaliwyd ef yn y cy- bobl yn dechreu cyfodi o'u cwsg, ac chwyniad rhag dyfod arnaf. Fel yr o'r agwedd difywyd yr oeddynt ynddi oedd fy ngwraig a minan yn ceisio er's oesoedd. Llawer enaid sydd dyddanu ein gilydd â dyddanwch yr wedi cael ei fywhau trwy ras.

Mae
efengyl, yr oedd yn gysur genym weled anystyriaeth a hygoeledd yn colli y
eir maethwraig (nurse) dduwiol yn dydd yn barhaus. Mae hen athraw.
parhau yn iach i'n gwasanaethụ oll yn iaeth y Diwygwyr i'w chlywed o lawer
y cyflwr hwn. Ond megis i orpheno bul pudau. Mae gwaith yr Arglwydd
ein golygfa drallodus, ar hanner nos, yn llwyddo. Ychwaneg o ddarllen ar
clafychodd ein ffyddlon forwyn hon. y Bibl : ysgolion sabbothol yn cael eu
Yn awr, trodd ein tŷ yn Glafdy, a sefydlu. Crefydd deuluaidd yn cael
bwriwyd ni oll i law estroniaid. ei chodi i fynu. Cymdeithasau cre-

Fel hyn, mewn deng niwrnod, fy fyddol yn amlhau.
nheulu dedwydd a iach, a adrylliwyd Hefyd, mae yn hyfryd genyf hysbysu
yn ddarnau; ac yr ydym yn awr yn i chwi fod cynnwrf ymysg y Pabydd.
ceisio ei adferyd ef erbyn yr ystorm ion trwy holl Ffraingc: mae llawer
nesaf. Pa bryd y bydd hyny, Duw yn iawn o honynt wedi ymwrthod am
unig a wyr:

hyth â'r grefydd Babaidd. Mae rhai
Yn yr afiechyd byr hwn, bu saith o o honynt wedi ymuno â'n heglwysi ni.
feddygon gyda ni; a da nedd galw i Ereill ydynt wedi ymgorphori yn
mewn y meddyg cyntaf a gaem afael Eglwys Catholic Ffrengig, heb ddim
arno. Treuliwyd tri sabbath yn fud cymmundeb rhyngddynt â'r Pabydd-
genym. Yr oedd hyn yn ofid genyf, ion, ac heb gael tål tuag at gynnal eu
ond' nis gallwn wrthsefyll' ewyllys gweinidogion o'r llywodraeth,
Duw. Yr wyf yn meddwl 'mãi yr dechreu, nid oedd ond deg o wyr
ymwared mwyaf i bregethwr a meddwl eglwysig yn eu mysg. Ymhen ychyd-
cystuddedig yw pregethu ; ond dyledig ymunodd ynghylch deg a deugain

[ocr errors]

Yn y

00

ereill â hwynt, a hwy a sefydlasant ar Arglwydd ddarostwng yr holl genffurf yr eglwys newydd a grybwyllwyd hedloedd yn bobl ufudd, ewyllysgar uchod.

Eu gorchwyl cyntaf oedd iddo ei hun yn nydd ei nerth. Gwedd. ysgwyd ymaith iau y Pab a'r esgobion; iwch dros Ffraingc. ac yna ymffurfio yn eglwys ar eu pen eu hunain ; trefnu gwasanaeth eu Cwymp Ierico : marwolaeth y God Wen, haddoliad yn y Ffrangcaeg; wedi hyny (Gwylmabsant yr hron a gynnelid ar y cyhoeddi y cyfan mewn argraff, a'i Sabboth, yn Nghaergærle, Sir Flirt.) daenu ar led yr holl wlad. Cynnyg jasant eu gwasanaeth i bwy bynag a

Cafwyd hanes yn y Goleuad Hydref, alwai am danynt.

1829, am y Cyfarfod blynyddol dryg.

Aeth y son am danynt allan drwy holl Ffraingc.

ionus oedd yn cael ei gynal yn NghaerGalwyd am amryw o honynt i wein. effaith drygionus dilynol iddo ; am

gwrle; am ei rwysg annuwiol, a'r yddu mewn eglwysi yma a thraw drwy x wlad. Mae cynnifer o'r cynnulleid amryw föddion a arferwyd i'w ddi. faoedd o'r un feddwl a hwynt, fel y fu ar ein hymdrechiadau hyd y pryd mae galwad anghyffredinol am danynt hyny. i'r naill fan a'r llall, a hyny yn chwan

Yn awr tebygaf na bydd yr ychydig egu beunydd, nid yn unig yn Paris ond hefyd yn y gwahanol Daleithiau.

a ganlyn yn annerbyniol gan ddarllenMae yn wir, nad yw hyn oll ddim yn rach llawenydd mawr fydd

ganddynt

wyr ystyriol y. Drysorfa; ond yn hytprofi fod eu calonau wedi eu cyfnewid weled Ysgrif marwolaeth y God wen. trwy waith yr Yspryd Glan, a'u puro

Sadwrn, Awst 14, 1830, darllenwyd trwy waed yr Oen. Mae yn bossibly gorchymyn yr Hedd-ynadon mewn gall fod hoffder, mewn rhyw beth wyth o dafarndai yn y plwyf hwn, ac newydd, yspryd hunanymddibynol, a chasineb at y’ Iesuitiaid mewn gradd

addaswyd oddeutu 20 i fod yn hedd. fawr wedi achlysuro y cyfuewidiad Both canlynol erbyn y Cyfarfod, jer

geidwaid. Ymgynullasant oll y Sabhwn, er hyny y mae pethau fel hyn braw mawr i'r rhai oedd yn dylifo wedi peri cyfnewidiad mawr tuag at lwyddiant yr efengyl, ac wedi rhoi iddo, i'r diben, fel y dywedent, “i

A chan mai dyrnod ofnadwy i Babyddiaeth yn y Hyn oedd prif amcan llawer o honynt wlad hon. Gwaith ofer yw i'r Bwysttil a'r ddraig i geisio attal y diwygiad yn dyfod i'r wyl, darfu eu chwant a'u hwn, a rhwystro i'r Ffrangcod i ddar- gelyniaeth eu gwroli nes iddynt oll llen y Bibl y dyddiau hyn.

o'r bron fyned i'r tafarndai, lle y

Mae eu holl ymdrech yn ddiffrwyth,

cawsant ddigonedd o groesaw, er i'r

Mae cynnydd crefydd yn myned ymlaen, yn ffyddlon yn nghorph y dydd, na

heddgeidwaid rybuddio y tafarnwyr yn amlwg, o ddydd i ddydd, yn medd- ollyngent ddim cwrw. Eu hatteb oedd yliau dynion, er gwaethaf y gelynion Iliosog a'r rhwystrau sy'n ymosod arni. dan ddeg o'r gloch, ar ba awr y troi

na pheidient, ac na cheuent eu drysau Ni welais i erioed y fath dro tuag saut bawb o'u tai, a mawr fu y terfysg at yr efengyl; erioed gynnifer o rhwng y ddwyblaid yn y tywyllwch; ddrysau yn agored ; erioed gynnifer o ond gwelodd y rhai a safodd yn ffydd lyfrau crefyddol yn cael eu gwerthu lon o'r hedd.geidwaid yr heolydd heb Yr ydym ni ur o'r llu hanner meddw

cyn

deuddeg yn methu cael digon o lyfrau o Paris o'r gloch y nôs. na Llundain, gan gymmaint yw yr

Dywedwyd yr oll a gymerodd le i'r alwad, Mae hyn yn beth mwy hynod ynadon, sef y Parch. Mr. Clough, M. A. yn gymmaint a bod caledi mawr yn o'r Wyddgrug, a'r Parch. Mr. Jones, ein plith, oherwydd attaliad cynnydd M. A. 0 Lanergain, y rhai sydd masnach, a son am ryfel a chwyldroad deilwng o'n diolchgarwch gwresocaf sydd yn barhaus yn swpio yn ein am eu parodrwydd a'u ffyddlondeb i clustiau. Mae sail gref i gredu y wrthwynebu teyrnas y diafol ; ïe, tu bydd i Dduw ddefnyddio y caledi, a'r hwnt i'n disgwyliad. cyfnewidiadau gwladol hyn i ddwyn Rhoisant ddiryw o 29s. yr un ar eneidiau atto Ef, yr hwn ag efe yn bump o'r tafarnwyr a gafwyd yn euog, gyfoethog, a ddaeth er ein mwyn 'ni ynghyd â rhybudd llym ar iddynt yn dlawd, fel y cyfoethogid ni drwy ei ochelyd dangos y fath ddirmyg i'w dlodi ef, a'r hwn yn unig a ddichon gorchymyn rhag llaw. Hefyd, cosp; ein gwneud yn rhyddion yn wir. Gob- wyd un o'r terfysgwyr, trwy wneud beithiwn, gweithredwn, a gweddiwr. iddo dalu y gost o'i gymmeriad i gar

Mae ein heglwysi ninnau fel chwith char, a rhwymwyd ef dan feichiau o au yn cadw cyfarfod gweddi ar y nos £20'i fod yn bieddychlon am ddwy Jun cyntaf ymhob mis, i ddeisyf ar yr fynedd.

Hanes
y Gód wen yn 1831,

Os oes y fath annhrefn ag oedd yma, Wedi llwyddo cymaint y flwyddyn mewn rhyw barth o Gymru, cymerwch ddiweddaf, yr oedd gan y bobl galon i yr anogaeth uchod, ac ymwrolwch yn weithio eleni, er fod gelyniaeth tebyg ei erbyn—" fy mrodyr anwyl, gan fod iawn i'r eiddo Sanbalat yn meddianu yn sicr a diymod a helaethion yn ein gwrthwynebwyr. Amlygwyd yr ngwaith yr Arglwydd yn wastadol, a holl achos i T. G. Moulsdale, M. A. chwi yn gwybod nad yw eich llafur Ynad Heddwch, yr hwn yw Vicar chwi yn ofer yn yr Arglwydd.” newydd a pharchus ein plwyf, a chym- Caergwrle. Edw, PETERS, Jau. erodd y gwaith megis o'n dwylaw, gan benderfynu gwneud ei egni yn er

MARW-RESTR. byn pob annuwioldeb ac annrhefn yn

Mr. Golygwr, ein plith, ond cael ychydig o honom i gyd weithredu ag ef: yn hyn ni buom, farwolaeth gweinidog i Gríst, yn enw;

Syr,-Gofidus iawn yw adrodd am a thrwy gymorth ni byddwn, yn ôl. Gwnaethum bob parodrwydd erbyn raid ei rifo yn mhlith y marwolion yn

edig yr hynaws a'r hyglodus un ag sydd amser

yr wyl eleni etto, a darllenwyd bresenol, sef y Parch, D. Jones, gweingorchymyn yr Ynadon mewn unarddeg o dafarndai, (gwelwch fod gwrandawyr idog i'r Anymddibynwyr yn Nhreflyny gorchymyn yn chwanegu bob

on. “Fel y derfydd' am y cwmmwl, blwyddyn) & phenodwyd wyth o hedd.

ac yr a ymaith : felly yr hwn sydd yn geidwaid i edrych a oedd y gorchymyn disgyn i'r bedd ni ddaw i fynu mwyyn cael ufudd-dod teilwng gan fynediad allan, pwy a allasai gydeirio

Efe a aeth allan, ond ar ei diolchgar ydym hefyd, allu dywedyd, fob, ja dywedyd, " Ni ddychwel yn iddynt oll ufuddhau ond dau, a'r rhai ol i'w dý: a'i le nid edwyn ef mwy." byny filldir oddiyma. Gwelsom or raid credu fel yna !!!

Er mor anhawdd geirio fel yna, bu

A dyma yw ei

Y hwn, o ffynonell yr holl ddrwg, ser iaith tu ag attom ni yn bresenol, tafarndai agored er anogaeth i'r rhai llygaid a'm gwelodd ni'm gwel mwy. a ddeuent i gynal y Cyfarfod pechad- ach !” Yr oedd ar ei daith i Manchesurus hwn ar y Sabboth; oherwydd ter, (ynghylch achos ei Arglwydd) lle pan wybuant va ollyngai y tafarnwyr yr oedd ar fedr aros am is o amser ; ddim diod iddynt rhag ofn y gosp,

ond yn Liverpool, nos Iau y 25in, aeth aethant yn fuan oddi yma, ac ni wel.

i l'asnachdŷ un Gregson, yo Lord street, wyd neb yn aflonyddu i'r graddau yr hwn oedd gydnabyddus

ag ef: a lleiaf trwy'r dydd. Etto yr oedd, fe thra yn y weithred o gerdded yn ol ac allai, haner dwsin o'r rhai ffyddlonaf ymlaen, (yr hyn beth oedd yn arferiad yn y gwasanaeth creulon yn cerdded gyffredin iawn ganddo,) dygwyddodd yr heolydd, dan synu, galarn, a gnfidio iddo yn ddifeddwl sathru ar gibglawr cherwydd ein llwyr oruchafiaeth ar yr ei ben i cellar, š troedfedd is

(trap door) drwy ba un y syrthiodd ar hen arferiad melldigedig hwn.

у fan

у Rhoddwyd gwys i'r ddwy wraig a

cerddasai; ond er lleied y codwm, droseddasant i ymddangos ger bron yr dwy awr o amser.

effeithiodd yn farwolaeth iddo cyn Ynadon, a chan mai y trosedd cyntaf iad eglur nad oedd wedi colli adnabod

Rhoddodd amlyg: oedd hwn iddynt, buant yn drugarog wrth un o honynt gan ei gollwng ym: efe a ddywedodd pwy oedd, ac o ba le

arno ei hun drwy y codwm ; oblegid aith, am ei bod yn dlawd, heb dalu dim. Ond gorfu i'r llall dalu yr holl yr oedd efe., Hefyd, tystiodd yngeir. gostiau, ac amlygodd pedwaroo ein iau'r Apostol, Mi wn fy mod yn gyHynadon clodwiw eu penderfyniad meradwy ganddo ef,” &c. fel un gwr, na oddefent

Gwelir a theimlir ei golled mewn ddygiad gwarthus yn rhagor heb arfer amrywiol fanau yn Nghymru; ymmoddion digonol i roddi llwyr attalfa ddengys hefyd rhai manau yn wag

ef Brod na ddolefa y gwa. arnynt.

Oni ddylem fod yn dra diolchgar i'r # Y newydd galarus am drangcedigaeth dros Arglwydd am roi yn nghalonau ei 1000 ddynolion, drwy ddrylliad yr Agerdd-long

y fath ym

Rothsey Castle, a effeitbiodd gyda dwysder mawr bobl weiniaid yma i wrthsefyll, a arno; ac oddiwrth yr achlysur yna y pregethodd hyny yn wrol, annuwioldeb y wlad, . y ddwy bregeth ddiweddat: sef' boreu Sabbath, am eu cynal ugain mlynedd bellach, Awst 21, ar Iob vii. 10, y rhan gyntaf o'r adnod,

“ Ni ddychwel mwy i'w dy;" a'r nos ar y rhan i amgylchu y caerau cadarnaf o eiddo

olaf o'r adnod, sef 'A'i le nid edwyn ef mwy." y gelyn oedd yn ein plith, nes er eu Sylwyd fod sobrwydd a phrudd-der wedi dal arnó mawr gysur a'u dyddanwch i'r seithfed yn fwy nag arferol, yn y gymdeithas Eglwysig a dydd a'r seithfed tro ddyfod i ben, a'u cynhaliwyd y nos Fawrth canlynol. Dywedoda

lawer ar y geiriau hyny, “ Am hyny byddwch '-gwneud yn wastad gyd a'r llawr.”

chwithau barod.”

-00

hanol Gymdeithasau Blynyddawl hyny St. Petersburgh - Yn y borea, Awst allan yn eu hiaith, (sef Cymdeithas y 16, yr oedd yn y ddinas hon 213 yn Traethodau, y Gymdeithas Genhadol. gleifion o'r Cholera morbus. Ar hanCymdeithas y Biblau, &c.) “Nid oes i ner dydd Awst 19, yr oedd 145 yn ni yn awr achlesydd yn Nhreffynon.” glaf, ac o honynt yr oedd 99 wedi troi Bydd y dref a'r wlad yn gyffredinol yn i wella. ofidus-yr Eglwys yn alarus--ei Ber- Awst 20. O ddechreuad y pla hyd thynasau yn brudd a'i Briod garüaidd y 14eg o Awst, cymmerwyd yn glaf yn alaetbus oblegid ei farwolaeth. 8659 o bobl, o ha rai bu farw 4438, Trwm, trwm, le gorthrwm digarthu,“i'n gwlad ac yr oedd yn glaf y diwrnod hwnw A phob gloywdeg deulu,

226. O'r holl feddygon a fu yn Gofid ddaeth yn gatod ddu

gweinyddu meddyginiaeth yn y Clafdy Ro'es fronau 'n rhes i traenu. Treffynon.

ALAETHOS. mawr yn Wassili Ostrow, ni bu yn

glaf o honynt gymmaint ag un; ac o'r Germany. - Mae y pla, y Cholera

90 gwragedd ag oedd yu eu gwasanmorbus, wedi cyrhaeddyd i Galicia, aethu hwynt ni bu farw ond dwy. Hungary, a Germany, ac wedi dechreu

CoroniAD Y BRENIN,—Nydd iau, lladd ar gyffiniau Vienna, er fod y

Medi 8, coronwyd

ein Grasusaf Frenin trigolion wedi arfer pob moddion i

William IV, a'r Frenhines Adelaide, geisio ei attal rhag cyrhaedd y ddinas gyda gorwychder a gorfoledd mawr. hono. Mae yn dechreu dıfa trigolion Dangosodd pob tref o faintioli drwy y Hungary yn dost iawn. Mae yr Ym

deyrnas, yn gyffredinol, raddau helaeth erawdwr ar ymadael o Baden, i fyned: hyfryd iawn yw gweled y fath barch

o lawenydd a hyfrydwch yn y tro. Peth i fyw i Balas Schonbrune.

Wrth weled y clefyd yn ymdaenu yn cael ei ddangosi’n hardderchog benfel hyn o wlad i wlad, mae y Ffrangcod Llywydd ar y dydd y coronwyd ef, a'r yn dechreu ei ofni ef yn ddirfawr, ac

fath undeb rhwng pob plaid o gristyn defnyddio pob' moddion tuag ei ionogion, a phob sefyllfa ymhlith y attal i ddyfod i'w gwlad; megis dal deiliaid yn ddiwahan, Nis gwyddom yr holl longau a ddelont o'r gwledydd

am un brenin yn cael ei goroni gyda afiach i aros deugain nydd prawf cyn

mwy o foddlonrwydd a pharch. Dylem y caiff na'r bobl na'r eiddo ddyfod i'r yn ddiau gydnabod daioni yr Arglwydd lan; yn gyffelyb y mae Lloegr yn enwedigol pan ystyriom y fath derfysg;

tuag attom fel teyrnas yn byn, yn gwneuthur.

Mae llawer yn ofni yn fawr, rhag oedd, gwrthryfel, a chwyldroadau sydd er yr holl foddion sy'n cael eu harfer i yn y dyddiau hyn ymhlith preswylwyr attal dyfodiad y pla i Frydain, y dịchon y byd. Gellir dywedyd yn hyf am ein iddo er hyny ddyfod. Mae pechodau tirionaf Frenin mai Brenin heddwch y wladwriaeth, a chysgadrwydd yr yw.. Brenin yn caru dedwyddwch ei eglwys yn galw yn uchel am farn. ddeiliaiů: ymddiffynwr ý ffydd, a Pe byddai iådo ddyfod, fe fyddai yma ymhob parth o'i ymddygiad er pany

choleddwr rhyddid.' Dangosodd hyny ymprydio a gweddio; onid gwell ydyw dyrchafwyd ef i'r orsedd. Dyweded ni weddio yn awr? Diau fod miloedd yn Mrydain, y

pob Cymro, “Byw fyddo'r Brenin rhai nad ydynt yn ymfoddloni i arfer

William, a'r Frenhines Adelaide.". moddion, heb godi eu herfyniau taer

Damwain Angeuol.-Dydd Sadwrn, ion at Dduw, yr hwn sydd ganddo Awst 20, fel yr oedd hen wraig o'r enw gyflawn a pherffaith awdurdod ar bob

Jane Wynne, y Bwlch, Plwy Llanefpla, baint, a nudau. Deffroed holl ydd, yn Ffair Abergele, daeth cerbyd weinidogion Duw, i alw ar y wlad drwy yr henl, a thrwy ryw ddamwain i godi o'u cwsg a’u marweidd-dra. Olwyn y cerbyd drosti, o ba berwydd

yr
hen

wraig i lawr, ac aeth Codant eu llef mewn galwad effro ar yr holl eg!wysi yn enwedigol i weddio bp farw ymhen oddeutu banner awr.

Y SENEDD YMERODROL.-Bu y ar yr Arglwydd, gan ddywedyd “Arbed, dy bobl, o Arglwydd.”

Darlun Cyfraith am Ddiwygiad yn y Lemberg:-Dinas fawr yn Poland yw

Senedd dan ystyriaeth Eisteddfod Tý hon, ac y mae y pla wedi bod yno

y Cyffredin am wythnosau lawer : ac hefyd. Derbyniwyd newyddion

oddi ef y drydedd waith ddydd llun, Medi

o'r diwedd penderfynwyd ei ddarllen yno hyd Awst 23,

Yr oedd y clefyd 19; wedi hyny danfonwyd ef i dŷ yr yn dechreu lleihau yn fawr yno y pryd hyny; ond yn lladd llawer iawn

Arglwyddi. yn Hungary, yn enwedigol yn nhref

POLAND.-Clywsom fod Warsaw, Debreezyn, yr hon sydd yn agos i prif ddinas Poland, wedi cwympo i Galicia

ddwylaw y Rwssiaid : gobeithiwn nad gwir yw.

Y MAB.

[ocr errors]

Y TAD.

BARDDONIAETH.

Mewn seler bach o sylw'r byd,
Pennillion ar farwolaeth TaoMAS WIL-
LIAMS, mab'i Mr. Thomas Williams, Hyd oni leisio udgorp Duw,

'Rwy' ar fy hyd mewn hedd, Masnachwr, Llansantffraid, Glan Con

I'm codi'n fyw o fedd ; wy, yr hwn a fu farw Ebrill 25, 1831,

Caf fod yn anllygredig iawn yn 10 ml. oed; ar ddull o ymddiddan, Wrth reol uniawn oll, Mesur—" Earl of Moira."

Ar ddelw 'mhriod hardd ei bryd,
“Ehedodd ar hoyw aden,

A 'meiau i gyd ar goll;
Ow was bach, ei oes i ben."

Henffych ddydd, yna bydd
Llawenydd nef

yn llawn.
Oh ing yn lladd! O angau llym!
Mawr yw dy rym erioed,

O ymysgydwch fel o'r llwch, Er codwm Eden ymhob man

Myfyriwch am y fu,

Fy ymadroddion ddyddiau 'n ol, Ce'st dyrfa dan dy droed;

Yu y daearol dû ; Nid'wyt yn eiriach mawr na bach,

Yr amser hwnw dan fy nghur Na iach naç afiach, gwn;

Rho’is i chwi gysur gwiw, Mae dynolryw i'th ofni i gyd,

Gwir ymddiddenais ger eich bron Ce'st danat y byd hwn:

Am droion dyfnion Duw; Mîn dy gledd, deyrn di hêdd,

Geiriau hyn, yn y glyn, Sy'n rhyfedd yn parhau.

O’m genau 'n ddigryn ddaeth :Ti dro'ist i'm hannedd innau'n hy',

“O, na thristewch, fy anwyl dâd, Dy d'rawiad a fu'n drwm ; Wrth droi ar ašwy ac ar dde',

'Rwy'n mynd i wlad y wledd,

Lle na bydd rhyfel byth yn bod, 'Rwy'n gweld pob'lle yn llwm;

Ond pawb mewn hynod hedd; I syllu 'n fanwl ar y tro

Pob cystudd, galar, ymaith ffy, Pob ysbryd effro doed;

A phawb yn clymu clôd Ti rod_aist i flodeuyn glwy';

I Frenin Sion (ddinas hedd) Dim mwy na dengmlwydd oed,

Yn rhyfedd uwch y rhôd : Blentyn gwyn, y mae hyn

Iddo ef, fydd y llef, I'm rhoddi ’n syn wrth son.

Nes adsain nef yn un.

“O cesglwch yma ger fy mron Ar angau du na feiwch mwy,

Fy mw.yn gyfoedion fu, Ond gwelwch trwy y tro,

'N cydlawenhau a mi'n ddiwad, Mai cyflog pechod ydyw'r glyn,

Gan fyw mewn cariad c u O cedwch hyn mewn co';

'Rwy'n galw heddyw ar fy hynt Mae 'n bryd i'chwithau barotoi,

Bob un o honynt hwy, A ffoi ar aden ffydd,

Tystiolaeth gadarn iddynt ro'f, I haeddiant Iesu mewn iawn bryd, Na welant mo’nof mwy, Cyn delo 'r tanllyd ddydd,

Nes del gwawr, y dydd mawr, Y daw ef, i roi llef

l'n ddod o'r llawr yn llu. O gwmwl nef i ni.

“ 'Rwy'y tremio 'n awr mewn hyfryd Dymuniad llygad i chwi fum,

I wlad sydd freiniol fry;

[wawl, Pan oeddwn gyflym gynt,

Rwy'n canfod cyfaill ddeil fy mhen Yn meddu pob llawenydd llawn,

Yn

yr

Iorddonen ddu; Yn heini iawn fy hyot;

Y MAB.

Fy Archoffeiriad ydyw.'r gwr, Ond wele 'n awr mewn ceufedd caeth Mawr rym y dw'r a dýr;

Yn rhwym fe aeth fy phraed ; Af trwyddo i ardaloedd nes, Yma’n wanaidd, y mae'n wir,

I'w foli ef ar fýr, Fe fferai gwythi'r gwaed :

Uwchlaw haint, gyda'r saint, Nôs a dydd, o dan gûdd,

Sy'n cywraint seinio cân." 'Rwy'n llonydd yn y llawr.

Wrth gofio yr ymddiddan fu, Pa fudd na wylaf ddydd a nôs,

'Rwy' yn llonyddu 'n awr, Fy mab o d'achos di,

Rhwng y cymylau sydd ar led · Nes gwneud fy ngwely lawer gwaith, 'Rwy' etto 'n gweled gwawr :

Yn llaith gan ddagrau 'n lli'; O na allwn ddywedyd heddyw 'n Wrth 'styried d'w'lled yw dy dỹ, Yr Arglwydd yw efe, [rhwydd, Gwael'le a gwely oer;

Gwnaed a f'o da 'n ei olwg rhydů, Heb un difyrwch mwy i'w gael, Mae 'n llywydd ymhob Île: Na llewyrch haul na lloer;

Plygu wnaf, i fy Nấf. Minvau 'n cael, gan Iôr hael,

Addefaf ef yn Dduw. Yn ddiwael bob ryw ddawn. Conwy.

H. HUGHES.

Y TAD.

Y TAD.

« ForrigeFortsæt »