Billeder på siden
PDF
ePub

Adda cyntaf wedi cwympo i gyf

Mr. Cyhoeddwr,-Mae yn llalwr pechadurus a thruenus, chwi wen iawn genyf fi a llawer o'm a wyddoch. Ac ar ol ei gwymp brodyr weled cynnifer o bregethdywedir iddo genhedlu mab ar ei wyr ieuaingo yn codi, pan y mae Inn a'i ddelw ei hun. Nis gwn illiaws o'r rhai a fu yn enwog_gyd yn iawn delw pwy sydd ar y rhai a'r gwaith wedi huno yo yr Iesu. y ceir eu hanes yn y dyddiau Er hyny nid ydym heb ofni fod hyn. Os impiwyd hwy yn yr ail yspryd y weinidogaeth wedi colli ddyn, yr Arglwydd o'r nef, y mae i raddau o'n plith; a bod mwy o efe yn ysbryd yn bywbau. Pa ymdrech gan lawer o bobl ieufodd ynte na bai mwy o ddweud ainge am bregeth hardd i ryngu eglur am eu bywhad ganddo ; ! bodd dynion cnawdol, nag am canys os hiliogaeth yr Adda cyn-ryngu bodd Duw a'r saint, ac achtaf ydynt, yna yr oedd yut, ar yub pechaduriaid. Mae amrywiol goreu, wrth naturiaeth, yn blant į bethau yn peri i mi a fy mrodyr i digo faint megis creill, Acos cre- ofni hyn; a chan nas godde fant wyd hwynt yn Ngbrist Iesu ili ddywedyd wrthynt yu bersonweithredoedd da, ni bu hyny heb ol, heb chwerwi a digio yn fawr, ddangos iddynt lwgr eu natur, dymunwn gael lle yn y Drysorfa a'u trueni fel deiliaid y cyfammod i adrodd rhai o'r pethau sydd yn cyntaf. Os hyfforddiwyd rhai o ein poeni yn fawr mewn amryw honynt ymhen eu ffordd pan oedd o'n brodyr ieuangc, i'r dyben o ynt yn blant, ac i'r Arglwydd ddysgwyl am ddiwygiad. mawr yn ei drugaredd a'i ras i. Eu hymddyddanion ysgafn fendithio hyny iddynt, paham na am y gwaith mawr o bregethu. byddai i'r bobl sydd yn rhoi eu

2. Eu hagwedd ysgafn a gwag hanes roddi

y clod i ffynnon fawr yn y tai, ac ar cu taith, cyn ac ar pob gras a bendith, yn hytrach ol llefaru. Meddylid yn y Pulnag fel pe baent yn priodoli pob pit fod gwasgfa arnynt am achub rhinwedd i'r rhai y rhoddent eu y bobl; ond wedi dyfod oddiyno, hanes ? Mae yn sicr fod yr Holl- y maent yn hollol wahanol. alluog yn perffeithio moliant o 3. Ar eu ambarch ar rai sydd enau plant, ac ni a gawn hanes hynach na hwynt yn y gwaith. am amryw o'r cyfryw, pa fodd y 4. Yn eu difatterwch am wrangolenwyd hwy i weled eu truenido ereill, a'u diofalwch am waith wrth natur, ac hefyd i weled teg- yr Arglwydd yn ei boll ranau. wch Iesu Grist, eu hangen am 5. Yn eu anmharodrwydd i dano yu lachawdwr: a pha fodd dderbyn cynghor gan eu brodyr. y nerthwyd en meddyliau tyner i 6. Yn eu harferiad o boeni eu ymddiried ynddo, i fyw iddo, ac i brodyr a meithder wrth bregethu. hiraethu am fyned atto.

7. Yn en parodrwydd i roi eu Dywedodd'un eneth wrth y galwedigaeth heibio heb i'r eglwys diweddar Mr. Whitfield, fod arni alw arnynt i hyny. Maent yn gadhi eisiau mawr gael iddi fyned i'r ael eu galwedigaethau yr rhy fuan nefoedd. Pa beth a wnei di yn y o lawer, a dyfod i bwyso ar yr egnefoedd ? medd efe. Gweled Iesu lwysi, ac yn tlodi eu hunain dros eu

frist, a bod gydag ef; eb hithau, hoes. Er fod gan y Trefnyddion Wel, medd efe, Beth pe bai lesu drefn rheolaidd i bawb i roddi eu Grist heb fod yn y nefoedd wedi cyhoeddiadau fel y bo yr eglwysi i ti fyned yno i Wele, eb hi, Os yn galw ; etto mae rhai o'r rhai na fydd Iesu Grist yno, mi a ben- ieuengaf yn torri dros ben pob derfynaf nad y nefoedd fydd hi. trefn, a thrwy hyny yn poeni yr

G. SOLOmon. I eglwysi yn fawr. HENURIAD.

dda ystyr

At Athrawon yr Ysgol Sabbothol. | tlawd, yr hwn a glwyfwyd yn Anwyl Gyd-weithwyr,

farwol yn mrwydr Waterlû. Un Os gwelwch fod yn dda o'i gydfilwyr a'i cariodd ymaith, ied y Gofynion canlynol, a rhoddi ac a'i dododd i orwedd dan gysatteb cydwybodol ger bron Daw god coeden. Cyn iddo ei adael, iddynt, cyfrifaf finnau yn fraint y milwr trengedig a ddymunodd gael eu gofyn i chwi.

arno agor ei goden (knapsack) a 1. A oes swyddogion ymhob thynnu allan ei Feibl llogell, a Ysgol yn eich plith, sef Arolygwr, darllen ychydig gyfran o hono Ysgrifenydd, a Chofiadur? iddo cyn ei farw. Pan ofynwyd

2. A oes ymdrech yn eich plith iddo, pa beth a ddarllenid, dyi fagu parch yn holl ddeiliaid

munodd arno ddarllen Ioan 14.

yr Ysgol sabbothol i weinidogaeth 27. “ Yr wyf yn gadael i chwi yr efengyl, ac a ydych chwi yn dangnefedd ; fy nhangnefedd yr ei defnyddio fel prif foddion ydwyf yn ei roddi i chwi: nid dwyfol i achub dynion ?

fel y mae y byd yn rhoddi yr wyf 3. A ydych chwi yn ymdrechu fi yn rhoddi i chwi. Na thrallyn egniol yn erbyn llygredigaeth- oder eich calon ac nac ofned.” au yr oes?

“ Yn awr," meddai efe,“ yr wyf 4. A ydych chwi yn ymdrechu yn marw yn ddedwydd. Yr i ddysgu egwyddorion crefydd i'r wyf yn meddiannu tangnefedd holl ysgol, ac yn eu dwyn ymlaen Duw yr hwn sydd uwchlaw pob mewn gwybodaeth o'r Ysgrythyr-deall. Ychydig ar ol hyn, yr au sanctaidd ?

oedd un o'r Officers yn myned hei5. A ydych chwi yn craffu yn bio iddo, ac wrth ei weled fel fanwl, a oes dim gwaith cadwed wedi ei lwyr dreulio, gofynodd igol yr Yspryd Glan ar eneidiau iddo pa fodd yr oedd. Attebodd, neb o'r rhai sydd dan eich gofal? “ Yr wyf yn marw yn ddedwydd, Ac a ydych yn rhoddi ymgeledd oherwydd yr wyf yn mwynhau priodol i'r cyfryw ?

tangnefedd Duw yr hwn sydd 6. A oes ymdrech ynoch i gadw uwchlaw pob deall;" ac yna efe yr Ysgol mewn agwedd addoliad a drengodd. Yr Officer a'i gadi Dduw ?

awodd, ac a aeth i'r frwydr, lle 7. A oes gofal arnoch, wrth yn fuan y cafodd yntauglwyf dderbyn athrawon i'w swyddau? marwol. Pan yr oedd wedi ei A ydych yn eu holi mewn cyfar- amgylchu gan ei gydswyddogion, fod athrawon am eu cred, ac am efe a lefodd, yn llawn ing a braw, eu profiad ? Ac à ydych yn ym. “O! myfi a roddwn ddeng mil ofyn am fod eu hymarweddiad yn fydoedd, pe baent gennyf, am addas i'r gwaith ; ynghyd a gofyn feddiannu y tangnefedd hwnw cyd-synied yr holl athrawon am oedd yn lloni calon milwr trenggael gosod y cyfryw yn eu swydd ? edig a welais yn gorwedd o dan

8. A oes cyfarfodydd Athrawon goeden ; oblegyd efe a dystiodd yn cael eu cynnal yn gysson, a’u ei fod yn mwynhau tangnefedd treulio yn benaf gyda phethau Duw yr hwn sydd uwchlaw pob ysprydol y gwaith?

deall! Ni wn i ddim am y tangCYFAILL I'R YSGOL SABBOTHOL. nefedd hwn! Yr wyf yn marw

yn druenus ! o herwydd fy mod IPANESYNAU ADDYSGIADOL. Gwerth y Beibl.

yn marw mewn anobaith ! Effeithiau cysurol gwirionedd.

"O mor dda yw gair yn ei amser.au y Beibl, mewn awr drengedig, Mr. Thomas Watts oedd weina amlygwyd yn mhrofiad milwr | idog yr Efengyl yn Birmingham,

00

60

na

Hi a

y daeth

yn swydd Norfolk. Yn yr erled- | tlawd achwyn ; ond efe a gadwigaeth yn amser Siarl II, efe a odd y garreg, gan addaw iddo ddygwyd o Birmingham i Nor- ei hún y byddai iddo gael cyfwich, mewn math o oruchafiaeth leusdra i'w thaflu yn ol. Ryw greulon ; ei draed oeddynt wedi amser wedi hyn, clywodd fod y eu rhwymo o dan dor y ceffyl. gweinidog wedi ei ddiswyddo, ei Fel yr oedd yn cael ei ddwyn i'r ddifreinio, a'i wneud yn agored i castell, edrychodd gwraig arno anmharch y werinos. Wrth glywmewn gwawd, “ Pa le y, mae ed hyn, y gwr tlawd a redodd eich Duw yn awr, Watts 2" Y i gyrchu ei garreg; ond, ar ol gwr duwiol a attebodd yn ddiat- munud o ystyriaeth, efe a'i tafltreg, “ Edrychwch i Micah 7. odd hi i fydew. “ Yr wyf yn 10. a chwi a gewch hyd iddo.” | gweled yn awr," meddai efe, Y geiriay ydynt, “ A’m gelynes ådylwn geisio ymddial pan fyddo a gaiff weled, a chywilydd a'i fy ngelyn yn allnog, oblegyd gorchuddia hi, yr hon a ddywed, byddai yn annoeth ; na phan y. odd wrthyf, Mae yr Arglwydd mae wedi, ei amgylchu mewa dy Dduw? fy llygaid a'i gwelant adfyd, oblegyd byddai hyny yn hi; bellach y bydd hi yn sathrfa anwych a chreulon. megis tom yr heolydd.' drodd at y geiriau, ac a darawyd

Dadleuwr o yspryd iawn. y fath oddiwrthynt, fel

Dywedir am un o'r Diwygwyr, yn gyfeilles dirion iddo drwy ar ol iddo ymddwyn mewn dadi ystod ei faith garchariad. Pan gyhoeddus er mawr anrhydedd i fyddo ffyrdd gwr yn rhyngu bodd achos ei Feistr, i gyfaill iddo yr Arglwydd, efe a' bair i'w ddymuno gweled y nodau, pa rai elynion fod mewn heddwch ag ef. y sylwyd arno yn eu hysgrifenu,

gan dybied iddo ddodi i lawr Ymostyngiad i ewyllys Duw.

resymmau ei wrthwynebwyr, a Gwr bonheddig, yn ymweled a sylwedd ei attebiad ei hun. Ond nawddle y mudain a'r byddariaid mawr ei syndod wrth weled nad yn Llundain, er mwyn gweled oedd y cofnodau ddim ond yr effeithiau daionus yr addysgiad erfyniadau saethweddiol hyn; au, a gyfrennir yno, a ddewisodd “Mwy o oleuni, Arglwydd-mwy un bachgennyn bychan o blith y o oleuni, mwy o oleuni!” Nid lleill ; ac yn mhlith gofyniadau rhyfedd fod anadliadau fel hyn ereill, efe a ysgrifennodd y gofyn llwyddo. Od oes ar neb eisyniad canlynol, “ Pa beth yw y iau doethineb, gofyned gan Dduw rheswm eich bod chwi

yn

fud a hi a roddir iddo ef. byddar, tra yr ydwyf fi yn med

Gwell achwyniaeth na gweniaeth. ru siarad a chlywed ?” Y bachgenyn a gymmerodd ddarno Yr enwog Dr. Frank o Halle, galchbridd, (chalk) ae o dan y yn Saxony, a dderbyniodd ddau gofyniad, a ysgrifenodd, “ lė, o lythyr unwaith pan yr oedd yn Dad; canys felly y rhyngodd eistedd wrth giniaw. Y llythyr bodd i ti. Attebiad rhagorol ! cyntaf ydoedd lawn o'r cableddau teilwng o'i ysgrifenu mewn llyth- iaith hollol anweddaidd; ond ar

adgasaf yn ei erbyn, a mewn

ol ei ddarllen, y Dr, yn lle bod Anmhriodoldeb Ymddial.

yn llidiog o'i herwydd, a ymPrif weinidog Brenin dwy- ddangosai yn annghyffredin o reiniol a daflodd garreg at ddyn siriol; ac yn ddioed a weddiodd tlawd, yr hwn a ofynodd am dros ei wrthwynebydd truan tyw. elusen ganddo. Ni feddiai y yll, ar i'r Arglwydd lewyrchu i'w

a

yrenau dur

-00

enaid a goleuni yr Yspryd Glan, , eang, lle y gwelent ysnodenau, Ond pan ddarllenodd yr ail lyth-drychau, melysfwydan, ac amryw yr, efe a'i dododd o'r nailldu, gyda deganau ereill; ac ebai Diogenes phob arwydd o dristwch ac an. wrth ei gyfaill, “Pa gymmaint o foddlonrwydd, oblegyd yn hwnw bethau sydd yn y byd nad oes ar yr oedd wedi cael ei ganmol a'i Diogenes angen am danynt.” Un ddyrchafu yn ormod gan un o'i mwy a doetbach na'r athronydd gyfeillion. Diau fod y gwr da yn hwn a ddywedai, -"Gan fod

yn ysgolhaiy rhagorol yn y wers ys- foddlon i'r hyn sydd gennych. prydol hono--hunan ymwadiad. Dolgellau.

R. E. Ceryddon mosgar ac effeithiol.

MARW-RESTR. Fel yr oedd y gweindog rhag

Bu farw, Gorph 8, yn Mangor, Owen orol John Howe yn ciniawa un. Thomas, Stonecutter, yn 46 mlwydd waith gyda chymdeithion urddas-oed, gan adael gwraig ac 8 o blant i ol, yr oedd yno un pendefu yn alaru am eu colled. Ar ol bod rai siarad cryn lawer am Siarl I,

dyddiau gyda ei waith trwy anhawsdra gan

a gwendid, gorfu arno, fwy nag wythei ganmol yn fawr, ac yr oedd yn

nos cyn ei farwolaeth ei rhoi i fynu, a bytheirio llawer o lwon dychryn myned i'r gwely. Cafodd fynediad llyd yn ei ymddiddaniad. Dyw- prysar, er go arw, trwy ymchwydd edodd Mr. Houe wrtho, Er yr Iorddonen; ond yr oeddi ei obaith cymmaint a ddywedasoch o gan el ac yn sicr, ac yn myned i mewn byd

yn dal megis angor yr enaid yn ddiogmoliaeth i'r Brenin Siarl I, yr at yr hyn sydd o'r tu fewn i'r llen, ydych wedi gadael un rhagorol. Fel Cristion yr oedd ein brawd yn deb ar ol mewn perthynas iddo." ddiargyhoedd iawn ei fuchedd—yn Y pendefig a ofynodd, pa un oedd ddiwyd iawn gyda holl foddion grashwnw ? Mr. Howe 'a att bodd, om effro ei ysbryd, a chrefydd yn

“ benaf peth” ganddo yn wastad. “ Erioed ni chlywyd ef yn tyngu Fel Penteulu yr oedd yn eifro a diwyd, mewn ymddiddanion cyffredin.” yn darbod dros yr eiddo lliosor-yn Y pendefig a deimlodd y cerydd, byw yn ddiwastraff a chynil-a hefyd ac a addawodd beidio a thyngu ! maetbu, ei blant yn addysg ac

athrawiaeth rhagllaw.

yr Arglwydd; a chafodd

y wobr fawr iawn o weled nad oedd ei Yr oedd gan planiedydd Ame- lafur yn ofer yn yr Arglwydd. Mor ricanaidd negro yn ei wasanaeth, ddirfawr eu colled! Tad yr ymddifo'r hwn yr oedd yn dra hoff, a'r aid a Barnwr y gweddwon a wnelo hwn a fyddai yn sefyll ar ei gyf: colled i fynu!

lawer mwy iddynt na gwneud eu er pan yn gweini wrth

у
bwrdd.

Dewisasid ef trwy alvad gyffredinol Byddai y meistr yn fynych yn yr eglwys yma, ers tua dwy flynedd, i cymmeryd enw Duw yn ofer, a'r fod yn Henuriad, ac yn Gatecisiwr yn negro wrth hyny a wnai ymgrym: siom ddysgwyl iddo wneutliur yr hyn

Nebnis gellid yn fwy diiad isel a difrifol. Ei feistr wedi

a allai nag Owen Thomas. sylwi arno yn gwneud hyn, a of- Ffarwel, ffarwel, auwyl frawd ! ynodd iddo paham yr ymgrymai bychan oeddym yn feddwl y caech y mor fynych? Y negro à attebodd, geiniog mor fuan. Er mor gyfyng Bob amser y clywyf yr enw mawr

nedd arnoch ddoe, diameu genym ei

bod yn llawer iawn guell arnoch hedd. yn cael ei grybwyll, bydd fy hollyw na neb o honom ni. Duw a sychodd enaid yn cael ei lenwi gan barch eich ddagrau chwi, gobeithio y sych a dwysder. Y dywediad didram. yr eiddom ninau cyn y bo hir. Yr gwydd hwn a fu yn foddion i ddi. ydym yn teimlo yn anhawdd ymadael wygio y planiedydd o'i arler bech. â chwi; pe gallem ymddiddan, gofyaHANESIAETH CENHADOL, &c.

em o leiaf, adurus a niweidiol.

Pa fath olwg nefol hyfryd,
Boddlonrwydd.

Sydd ar Dywysog mawr y bywyd?

A ydyw ol yr hoelion yno, Diogenes a'i gyfaill a rodiodd Yn ei draed ac yn ei ddwylo ? J. R. J. un diwrnod i weled marchnad tra Bangor, 8 Gorph. 1831,

QUILON.

Aeth fy nhad a phaid atto, a dygasant Ychydig o hanes un o'r Darllenyddion ef i'w pentref i bregethu yno. Arosodd yn Quilon, (yn yr India ddwyreiniol) gyda ni dridiau, a galwodd ein teulu o'r enw Perinbanaigum, wedi ei gyfieithu ynghyd a theuluoedd ereill o'r ardal, allan o'i waith ef ei hun.

o dan gysgod pren, ac a'n dysgodd ni “Mab ydwyf fi i Aseervathum o yno yn athrawiaeth y bywyd. Llwyr Covilviley yn Nanganadu, eilunaddol ymwrthododd ein teulu ni a'r eilwyr oedd fy hen-dadan ; hwy a addol- unod; ni addolasant Raman mwyach, asant Raman, Maha-Vishnu, a'r cyffel- cymmerasom y sidan, a'r gwisgoedd yb eilunod, a diwyd iawn fuont yn eu

ereill, y rhai a gyssegrasid at wasan. gwasanaethu hwynt. Yr oedd fy whad aeth yr eilun, ac a'u gwisgasom a fy nhaid yn hynod o zelog yn ngwas hwynt; torrasom y lampau, &c. gan anaeth

yr eilunod hyn. Hwy a adeil- losgi llyfrau chwedlau eilunaddolgar, adasant dŷ i'r eilun, ac allor, a buont ac a ymroisom i gofleidio y gwirffyddlon a llafurus yn offrymu i'r eilun ionedd. offrymau o rawn ġd, adar, defaid,

“ Edifarhasom, a llefasom, gan ddy. ffrwythau, a blodau o amrywiol fath. wedyd, Gwae ni, nyni yn ein hanwyHwy a dderbyniasant awdurdod i wei bodaeth a wasanaethasom Râman, yr nyddu fel offeiriaid, Fel hyn yr ym: hunain! Trwy hyny distrywiasom ein

hwn nid yw ond creadur megis ni ein ddygasant gan dwyllo a chåel' eu twyllo.

heneidiau. Oh, pa esgus a allwn roddi Rhai o'i deulu yn clywed yr Efengyl.

ger bron Duw! “Fel hyn yr oeddyptyn myned ym. gristionogol yn y pentref, a fy nhad a

“Yn fuan wedi hyn, codwyd ysgol laen, hyd Fis Mehefin, 1808, pan fu nhaid a fuont athrawon ynddi. Yn gorfod arnynt fyned i'r dwyrain, i wlad Tirnevelly, i gael eu bywioliaeth trwy yr Ysgol hon y dygwyd finnau i fynu.” weinyddu moddion meddygol. Y pryd

Ychwanegiad erledigaeth. hyny yr oedd y Parch. Mr. Ringeltaube fy rhieni eu bod yn achlesu y grefydd

“Yn y dyddiau layny achwynwyd ar yn pregethu y gwirionedd i bobl Muthaloor. Aeth fy nhaid, fy nhad, a

gristionogol, a chlybu Swyddog y rhai o'i wyth frodyr i'r pentre hwnw, karan, yr hwn a orchymynodd eu cospi

llywodraeth, yr hwn a elwid y Tureiac yno y clywsant y newyddion da am Iesu Grist gan un o'r Cateceiswyr: Mangeliwyd hwynt, a gosodwyd cerrig

hwynt yn drwm. Yna rhwymwyd, a Cyffyrddwyd â'u calonau, a deisyfias-mawrion ar eu cefnau hwynt. Yna ant gael gweled Mr. Ringeltaube. Cawsant hyny, ac efe a'u cynghorodd

gorchymynwyd iddynt adael eu crefydd hwynt, ac a roddes

iddynt lyfr

. Dych- newydd, a throi at eu hen grefydd. welasanti'w hen gartref, ond oherwydd byth mo ein Harglwydd Iesu Grist,

Hwythau a attebasant, “ ni wadwn ni creulondeb y llywodraeth, ofnasant ddangos y llyfr. Y canlyniad fu, rhoi canys efe a ddyoddefodd lawer filangeli heibio addoli yr eilunod am byth, a

pan ddaeth efe i'r byd i'n gwaredu ni

oddiwrth bechod.” Yna gorchymynglynu wrth y gwir Dduw, yr hwn y wyd eu dodi mewn llyffetheiriau. traethai y llyfr am dano, Mynych y Felly cadwyd hwy yn y carchar am cyrchai fy nhad a fy nhaid i Muthaloor dri 'mis. i ymofyn hyfforddiant ymhellach yn Carcharwyd finuau gyda hwynt ar y

Yna gollyngwyd hwynt. y grefydd gristionogol.”

cyntaf, ond gadawyd ti i fyned ymaith Yr erledigaethau a ddyoddefasant. am nad oeddwn ond bachgen. “Buan y cafwyd allan fod gan fy “ Yn fuan ar ol hyn, bedyddiwyd ni nhad a nhaid ryw lyfr perthynol i gref-oll gan Mr. Ringeltaube, a derbyniwyd ydd y Saeson; a'r gair a aeth i glust ni i gael cyfranogi o swper yr Argiau y Rajah. Rhoed gorchymyn un lwydd. Ein hyfrydwchomwyaf yw iongyrchol am eu cymmeryd hwynt i gwasanaethu Iesu Grist, a byw er ei fynu, a'u dwyn hwy a'r llyfri Trivan. glod.” drum. Yna cuddiasant y llyfr, a chiliasant o'r ardal.

Dinygiad rhyfeddol yn America. “ Ymhen y flwyddyn, cymmerodd y

Derbyniodd y Parch. H. F. Burder Saeson y wlad hono, à daeth Mr. lythyr oddiwrth weinidog parchus yn Ringeltaube i Travancore, i bregethu yr Unol Daleithiav (United States) yr • gair Duw. Preswyliodd yn Mylady. | America, yn cynnwys yr hanes a gan.

2 K

00

« ForrigeFortsæt »