Billeder på siden
PDF
ePub

hyd ddiwedd amser, ac i dragy- 1 raid iddynt pe amgen,-nid ydwyddoldeb ;-crynöad o'r hyn ynt (meddaf) ddim yn ddieuog ydyw,“ Ti a geri yr Arglwydd dy yn ngwyneb y gorchymmyn hwn; Dduw a'th holl galon, ac a'th holl nid ydynt ddim yn cofio y dydd enaid, ac a'th holl feddwl,—a'th Sabboth, mewn modd dyladwy, gymmydog fet ti dy hun." Ni fel ag i'w sancteiddio ef, mewn ddiddymir, ni newidir, ac ni lei-gwir ufudd-dod yn tarddu oddiar hệir grym ac awdurdod dwyfol y gariad at y Deddf-Roddwr ; yn gyfraith hon, BYTH.

gymmaint a'u bod felly yn eu han. Ond, yr hyn yr oeddwn yn bwr. nghymmwyso eu hunain, (i raddau iadu sylwi yn fwyaf neillduol mwy neu lai) eu meddyliau, a'u arno, (yn bresennol) ydyw y rhan cyrph, at ddyledswyddau sanctgyntaf o'r pedwerydd gorchym- aidd dydd yr Arglwydd. Ac megis myn-"COFIA Y DYDD SABBOTH." mai ein dyledswydd yw bod yn Mae y rhan yma o'r Deng-air ffyddlawn a diwyd efo gorchwylDeddf, fel yr holl orchymmynion ion y chwe diwrnod, felly nyni a ereill mewn grym, nid yn unig ar ddylem, hefyd, ofalu yn fanwl y seithfed dydd, neu y Sabboth, am eu trefnu oll fel ag na byddo on hefyd, bob dydd fel eu gilydd. un achlysur i brofedigaeth neu Nid yn unig “ Cadw yn sanctaidd demtasiwn i ni i siarad na meddwl y dydd Sabboth," a orchymmyn- am danynt ar y Sabboth.-Nid ir; ond hefyd, “ Cofta y dydd yw y rhai hyny ychwaith ddim Sabboth, i'w sancteiddio' ef yn cofio y dydd Sabboth, mewn hyny yw, "Cofiaef o hyd, bob modd dyladwy, a'r sydd, oddiar dydd arall o'r wythnos. --Megis awydd gormodol am bethau y ag y mae y gwahardd-air na, (yr byd hwn, yn gweithio mor aʼnghwn a draddodir gynnifer o hymmedrol o galed, nes y bydd. weithiau yn y Gyfraith) mewn ont erbyn nos Sadwrn wedi grym anorfodadwy bob amser, diffygio gan ludded, a thrwy ddydd a nos yn wastadfelly hef. hyny en llwyr a'nghymmwyso eu yd y mae y gorchymmyn-air hunain at waith sanctaidd dydd “COFLA,” yn y pedwerydd gorch- yr Arglwydd. Canys dylem fod ymmyn, mewn grym bob amser yr mor effro, mor ddiwyd, ac mor un modd.-Ni ddichon dyn ddim fywiog, enaid a chorph, ar ddydd cadw yn sanctaidd y dydd Sabboth, yr Arglwydd, gydà gwaith ysyo ol gwir ystyr ac yspryd y gor- prydol a sanctaidd, ag y dichon i chymmyn, heb iddo ei gofio ef neb fod, un rhyw amser, gyd âg bob dydd arall.-Dylem gofio y un rhyw orehwyl neu waith pa dydd Sabboth wrth fyned at ein bynag-Hefyd, ni ddichon fod gorchwylion y chwe diwrnod 'er- dyn yn cofio y dydd Sabboth yn eill, a phan y byddom wrth ein ol gwir ystyr yr ymadrodd heb ei gorchwylion, bob dydd: Ye, ei fod yn byw mewn ymarferiad gofio, hefyd, fel ag i'w sancteidd cysson o ddyledswyddau crefydd io ef. Dylem fod yn ddiwyd a bob dyddiau ereill,--heb ei fod diddiogi efo gorchwylion y chwe' yn gwir addoli Duw, yn y dirgel, diwrnod, i'r dyben o gadw yn yn ei deulu, ac yn gyhoeddus yn sanctaidd y dydd Sabboth. Nid nghyd-gynnulliad y saint, bob yw y rhai sydd yn'esgeuluso eu cyfleusdra a'r a gaffo. Canys, pa galwedigaethau, ar ddydd Llun, barodrwydd,' pa addasrwydd, a neu ryw ddydd arall, fel ag i fod ddichon fod mewn dyn i sanetyn achos iddynt weithio yn hwyr- eiddio y dydd Sabboth, tra y ach ar nos Sadwrn, nag a fyddai byddo yn treulio dyddiau ereill

TRAETHAWD MASON

PEN. II.

ei fywyd mewn anghof o Ddnw cyffredin na dywedyd, pan na ac esgeulusdra o foddion gras ! byddo dyn yn ymddwyn gyda

Ond, i'r rhai sydd â'u hewyllys gweddeidd-dra teilwng tu ag at yn nghyfraith yr Arglwydd, ac yn ei uchafiaid, nad ydyw y cyfryw myfyrio ynddi hi ddydd a nos, yn ei ddeall ei hun. Ond paham i'r rhai sydd â'u cymdeithas gyd nad ellir dywedyd hyn gyd a'r â'r Tad, a chydâ ei Fab ef lesu un cywirdeh am y sawl sydd yn Grist,- - ac sydd a'u serch ar bethau ymddwyn mewn modd annheilsydd uchod,-i'r rhai hyny y mae wng tu ag at eu hisafiaid ? Nid y Sabboth, ac y mae corio y Sab- ydyw yr ymadrodd, yr wyf yn both, hefyd, yn wir yn hyfrydwch, gwybod, yn cael ei gymhwyso a Sanct yr Arglwydd yn ogonedd felly mor fynych; ond nis gallaf us! A'r rhai hyny, yn unig, sydd weled rheswm pabam na yn iawn gofio y dydä Sabboth, i'w byddai pan y mae y naill mor sancteiddio ef.-Å gwyn eu byd gyffredin, ac yn engraifft mor hwy!

amlwg o hunan-ddyeithrwch a'r llall. lë, o'r ddau efallai fod

dynion yn gyffredin yn fwy tuAR HUNAN-ADNABYDDIAETH.

eddol i fod yn ddiffygiol yn eu

dyledswydd a'u hymddygiad tu (Parhad tu dal. 177.)

ag at y rhai sydd islaw iddynt, III. Yn mhellach, mae hunan- na thu ag at y rhai sydd uwchadnabyddiaeth yn cynwys ystyr- law iddynt. A'r rheswm sydd iaeth deilwng o'r anırywiol ber- yn ymddangos am hyny ydyw, thynasau yr ydym yn sefyll yn fod arnynt ofn anfoddloni eu ddynt i'n cydgreaduriaid ; a'r huchafiaid, a'r canlyniadau ni. rhwymedigaethau sydd yn tarddu weidiol a allai ddeilliaw o hyny, oddiwrthynt.

a all fod yn attalfa arnynt, ac yn Os ydym yn adnabod ein hun. anogaeth iddynt i dalu y parch ain, ni a gofiwn yr hynawsedd a'r teilwng a ddysgwilir oddi wrthcariad, sy yn deilwng oddiwrthym ynt. Ond nid oes y fath enfa i'n hisafiaid y cyfeillgarwch a'r i'w hattal rhag sarhau eu dyled. mwyneidd-dra a ddylem ddang- swyddau tu ag at eu bisa fiaid os i'n cydradd -y parch a'r an(oddi wrth wg y rhai nid oes rhydedd sydd ddyledus oddi ganddynt ond ychydig i'w ofni) wrthym i'n huchafiaid- y cyw. maent yn fwy parod o dan brof. irdeb a'r ewyllys da, sydd ddy-edigaethau neillduol i'w trin ledus arnom i bawb.

mewn modd anweddaidd. Ас Mae y dyledswyddau neillduol fel y gwna doethineb a hunan. sydd yn ofynol oddiwrth y per- adnabyddiaeth gyfarwyddo dyn thynasau hyn yn rhý luosog i'w i fod yn neillduol ofalus, rhag henwi yma. Mae yn ddigon iddo esgeuluso y dyledswyddau dywedyd, os na bydd dyn yn hyny y rhai y mae fwyaf tueddol iawn ystyried yr amrywiol ber- i'w hangofio ; felly, am y dyledthynasau yn mha rai mae yn swyddau sydd arno i'r rhai sydd sefyll i ereill yn y byd, ac os na islaw iddo, y rhai y mae mewn bydd yn gofalu am ymddwyn yn mwyaf o berygl o droseddu ynhardd a gweddaidd ynddynt, gell- ddynt, fe ddylai gymhell yn fwy ir yn gyfiawn ei gyhuddo o hun pwysig arno ei bun rwymediganddyeithrwch.

aethau anhebgorol crefydd a chyMae hyn mor amlwg ynddo dwybod. Ac os na wna, ond ei hun, ac fe'i haddefir mor fyn goddef iddo ei hun trwy ormes ych, fel nad oes dim yn fwy nwydau aflywodraethus gael ei

00

BYR-DDYWEDIADAU.

daflu i dreisio a gorthrymu y fod Crist yn werthfawr genych, y rhai mae y Creawdwr gwedi eu Gair yn felus, pechod yn chwerw, rhoddi yn ei allu, wae yn sicr y byd yn anialwch, ac angeu yn nad ydyw yn ei adnabod ei hun ; groesawus. Bydded i ewyllys nid ydyw yn gydnabyddus a'i Crist fod eich ewyllys chwithau, wendid ei hun; mae yn anhysbys dianrhydedd Crist eich trallod o ddyledswyddau ei berthynas; chwithau, llwyddiant Crist eich a pha beth bynag a all efe fe- llawenydd chwithau, dydd Crist ddwl o hono ei hun, nid ydyw eich hyfrydwch chwithau, croes yn needdu ar wir ysbryd llywodr. Crist eich gogoniant chwithau, aethol, oblegid ni fedd y gel- dioddefiadau Crist eich myfyrdod fyddyd o hunan-lywodraethiad. chwithau, clwyfau Crist eich Čanys nis yall yr hwn sydd yn noddfa chwithau, gwaed Crist analluog i'w lywodraethu ei hun, eich balm chwithau, cyfiawnder fod yn gymwys i lywodraethu Crist eich gwisg chwithau, a ereill.

phresennoldeb Crist eich nefoedd Os ydym am adnabod ein chwithau. Ac wrth rodio yma, hunain, rhaid i ni ystyried ein bydded i eich calonau losgi hunain fel creaduriaid, fel crist- ynoch, o Gariad at Crist-cariad i ionogion, ac fel dynion; a chofio feddwl am Grist, cariad i ddarein rhwymedigaeth yr ydym dan- llen am Grist, cariad i ymddiynt fel y cyfryw, i Dduw, i Grist, ddan am Grist, cariad i ymddiac i'n cyd-ddynion ; yn yr am- ddan â Christ.

W. WILLIAMS. rywiol berthynasau yr ydym yn

Treffynnon. sefyll iddynt ; mewn trefn i gynal gweddeidd-dra, ac i lenwi dyledswyddau, y perthynasau

Os na bydd Crist yn “oll yn hyny.

oll” i ni, ni byddwn ni ddim oll

i Grist. BUCHEDD GREFYDDOL.

Mae gweithredoedd yr annui. Nid oes genym yma

ddinas

iol mor ffiaidd ag y gallai yr haul barhaus, nac amser maith i fod gywilyddio eu gweled, er hyny y

mae efe wastad

meddwl nad yw Duw

yn ar y ddaear; am hyny yn byddwn yn barod i gyfodi ac i'w ddwyn ef i gywilydd o'u

yn sylwi arnynt gymmaint ag ymadael. A phe byddem yn wir

plegid. ymdeithwyr tu a'r Sion uchod, rhaid fod genym Grist yo ein

Dylem bob amser ysgogi yn calonau, y nefoedd yn ein golwg, amser ysgogi oddiwrtho : fel y

ngwaith Duw, ond ni ddylem un a'r byd dan ein traed. Rhaid i

graig yn ddiymmod; ac fel y tân ni gymmeryd Ysbryd Duw yn yn gweithredu yn fywioy. arweinydd, Gair Duw yn rheol,

Yr hwn a ymhyfryda yn nghyfgogoniant Duw yn ddiben, Ofn raith yr Arglwydd, syad raid Duw yn darian, pobl Dduw yn iddo yn gyntaf yn hyfrydu yn yr gyfeillion, mawl Duw yn ddi- Arglwydd; a'r hwn sydd yn fyrwch, ac addewidion Duw yn ymhyfrydu yn yr Arglwydd, nis ddiddanwch. Rhaid i ni wncuth- gall lai nag ymhyfrydu yn ei ur crefydd ein gorchwyl, gweddi gyfraith ef. ein pleser, sancteiddrwydd ein Fel y mae'r Arglwydd yn wir llwybr, a'r nefoedd ein cartref. Dduw, felly y mae efe hefyd yn Oh, ymdeithwyr Sion! dangoswch Dduw y gwirionedd. Ac megis ragor rhyngoch a'r rhai sydd yn mai yr hyn a lefarodd Duw a cartrefu ar y ddaear. Bydded dylai fod sail a rheol ein ffydd,

felly dylai fod rheswm ein ffydd Am nad yw ein trallodau yn mai Duw a'i llefarodd.

drymach, dylem ymattal rhag Y tlotaf yn yr yspryd sydd yn grwgnachrwydd; ac am eu bod dymuno fwyaf am y cyfoeth ys- cyn lleied dylem ymgynhyrfu i. prydol ; eithr y tlotaf o bethau ddiolchgarwch. ysbrydol sydd yn eu diystyru Yr hwn sydd mewn angen amfwyaf.

ynedd, sydd ddiamynedd mewn Dedwydd yw y rhai sydd yn angen. dyfod yn ffol, fel y byddont Ni fedd y dyn hwnw ddim ddoethion; ond gwae y rhai sydd gwir ewyllys yn erbyn pechod yn ddoethion nes y byddont yn fel y mae yn aghyfreithlon, a ffyliaid.

ewyllysiai fod yn gyfreithlon iddo Teimlad mewn anifail nid yw bechu. yn nes i reswm, nag yw

rheswm Yr hwn a gymmero genad i yn unig i ras.

feddwl y peth a fyno, a ddymunai Fel y mae ynfydion naturiol genad i wneud y peth a fynai. yn ddiffygiolo reswm, felly y Ein meddyliau sydd leiaf admae ynfydion ysbrydol yn ddiff. nabyddus i ereill; eithr ni a allwn ygiol o grefydd.

adnabod ein hunain wrth ein Rhaid i'r peth hwnw fod yn meddyliau. farwol i ddyn, ag sydd yn cyn- Y neb sydd fwyaf gwiliadwrus nwys ynddo wrthwynebiad i'r i gael meddyliau cymmeradwy, Duw anfarwol.

sydd fwyaf ofnus i wneuthur yn Eiddigedd dros achos Duw aannghymmeradwy. elwir gan rai yn ddigofaint drwg; Y rhai sydd yn caru Duw yn ond «ymdeithas â Duw mewn fwy nag aur ac arian, sydd gyf. gweddi a'n gwared rhag drwg oethocach nag y gall aur ac arian digofaint.

eu gwneuthur. Cynghor drwg a ddichon niw- Llangwm.

J. R. eidio yr hwn ei rhoddir iddo, ond y mae'n sicr o niweidio yr hwn

Y Cybydd. a'i rhoddo.

Mae yn rhaid gwasgu y cyhMae yr anwir yn cyd-ymfoddydd i roddi at achosion da, megis loni å y rhai sydd yn gwneuthur mae yn rhaid gwasgu eur-afal, drwg; ond mwyaf yw y drwg pan (lemon) i gael y sûg o hono. fyddo yn gwrthwynebu gwneu

Mae y cybydd yn gyffelyb i thur daioni.

Gadw.ti-gai, fe dderbyn yr hyn Llawer sydd yn caru erlid, ond oll a gaffo; ond ni rydd efe ddim ni fynant eu galw yn erlidwyr; a a dderbyniodd, hyd onid agorir llawer sydd yn casâu rhinwedd ef gan angau.

R. W. D. y rhai a fynant eu galw yn rhinweddol.

Coffadwriaeth am Griffith Jones, Gall dyn da lithro mewn gair;

mab i David Jones, Pregethwr ond dyn drwg a wna ddyn yn

yr Efengyl, Beddgelard. droseddwr o herwydd gair.

Ganwyd G. Jones Mehefin yr Y dyn sydd yn ei foddio ei hun 22. 1824. Pan ydoedd o ddwy yn gwneuthur drwg, nid yw yn flwydd i dair oed, dechreuodå meddwl y caiff oddef drwgober. fyned ar ei liniau i weddio mewn wydd ei wneuthur.

lleoedd dirgel. Yn ieuaugc iawn Dau beth ni oddef Duw yn ei sylwyd ei fod yn cael mawr hoffblant, bod yn wastraffus gyda'i der yn y gorchwyl o weddio ; a drugareddau, a chwyno yn rwg- dyfod i'r gymdeithas neillduol nachlyd gyda'u profedigaethau oedd hoff ganddo, lle y cafod

[ocr errors]

amser.

ei fagu, ac aros ynddi hyd ddiw- iawn oedd ganddo ddilyn pob edd ei oes. Yr oedd yn awyddus moddion gras hyd y gallai, ar iawn am wybod Hanesiaeth Ys- fraich y forwyn. Un tro yr oedd grythyrol; sef, hanes Cain, Abel, gweinidog yn ymddiddan Noah, Abraham, Lot, Samuel, a llange yn yr eglwys, ac yn gofyn Dafydd. Un tro pan oedd 'ei iddo, å fyddai yn meddwl am dad

yn son wrtho am ddioddef- gael bod yn gyfranog o Ordinbad aint Crist, torodd i wylo am hir swper yr Arglwydd; yntau a at

ebodd 'na byddai. Wrth fyned Pan oedd rhwng tair a phed-adref; 0, meddai Griffith, yr oedd air oed, cwympodd oddiar y faingc yn rhyfedd clywed y llangc, buyn y Capel, a thorodd ei fraich ; asai dda iawn genyf i gael cynyg yr oedd yu gysur mawr ganddo ar y fraint hono heno yn le. ef mai nid wrth chwarau y bu Tro arall, yr oedd gweinidog ar hyny. Tro arall, aeth bys ei law ei bregeth yn ofni fod yr “Amen" ymaith o dan ryw offeryn oedd

wedi colli o'r odfeuon; yntau tra

у forwyn yn drin. O fy nhad, medd. bu byw yn y byd, a fu ofalus iawn ai Griffith bach, pe buaswn yn am ddweyd “Amen” pan y bydd. aros yn y tŷ i weddio, ni buasai ai y mater yn gofyn. Er ei waelhyn yn fy ngyfarfod. Unwaith edd, nid oedd yn boddloni oni dywedodd wrth ei frawd, a oedd chai fyned i Gymdeithasfa Caer. yn ceisio gweddio, John bach, narson, Medi 1830, ac fe fu y tro, myfi ddylai weddio llawer ; arnaf y mae yn debyg, yn fendith iddo. i y bydd rhyw ofidiau bob amser.

Dywedai ei fod yn rhyfeddu wrth Yn fuan tarawyd ef â'r clefyd, glywed y pregethwr yn sylwi fod a elwir y manwnnau, yr hwn a'i yn rhaid i bob dyn gael Crist i dilynodd hyd ddiwedd ei einioes. gyd, a'i fod hefyd yn ddigon i Ac er ei boen a'i waeledd, dysg

bawb. odd, ac adroddodd lawer o'r Parhau i waelu yr oedd ar ol Bibl ar g’oedd, er syndod i lawer hyn. Fel y byddai arferiad y ei glywed. Mawr oedd ei hoffder teulu o ddyweyd adnod ar ddyl. mewn dysgu canu wrth y Tôn- edswydd; meddai yntau, un bornodau; a'i bleser mwyaf oedd eu, galw fy nhad i fynu, fel y canu yr Anthem, Salm xxv. De- gallwyf innau ddweud adnod. allai y Tôn-nodau yn dda. Yn Yna dywedodd, Duw sydd noddy fl. 1829, yr oedd ei afiechyd | fa a nerth i mi, cymhorth hawdd yn cynnyddu; aeth ei rieni ag'efei gael mewn cyfyngder. Gofyn. at y mor, ac ar y ffordd, dywed- wyd, a wyt ti yn meddwl ei fod ai wrth ei dad, dyma le braf i felly ? O ydyw, ydyw, er bod fyned i'r dirgel i weddio; ac a jarnaf ofn marw, yr ydwyf yn aeth ar ei liniau yn y fan hono, meddwl pe bawn wedi myned adAr ol hyn, dywedai wrth y for ref ei bod yn dawel yno. Gofynwyn; Mary, yr wyf yn bur sal wyd iddo gan gyfaill, a wyt ti yn heddyw, ac yn bur anmharod i gallu gweddio, fy machgen bach ? farw wrth weled fy hun mor an. O yr ydwyf yn treio: y mae yn foddlon, eisiau na bawn yn dawel dda iawn genyf feddwl am hyny i ewyllys yr Arglwydd. Ond yn heddyw, “ Goddiweddant laweny flwyddyn ddiwedaf yr oedd ei ydd a hyfrydwch, a chystudd a brofiad wedi newid yn hollol, yr galar a ffy ymaith.” Gwelai lyfr oedd yn foddlon iawn i'w gys cyngorion meddygol yn llaw y tudd; a'r ofu marw wedi myned forwyn, dywedodd, cadw hwnyna, ymaith. Mawr oedd ei barch i nid oes arnaf ei eisiau ; diolch weinidogion yr efengyl; a hoff byth am obaith y boreu y caf

« ForrigeFortsæt »